Suriye'de halk meclisi seçimleri yapıldı: Geçiş dönemi için önemli adım

Suriye'de dün gerçekleştirilen Halk Meclisi seçimleri, 8 Aralık 2024'te Esad yönetiminin yıkılmasının ardından başlayan yeni dönemin ilk önemli adımı olarak kayıtlara geçti.

SEÇİMLERİN ÖNEMİ VE ZORLUKLARI

Hükümet tarafından belirlenen yaklaşık 6 bin komite üyesinin katılımıyla gerçekleşen seçimler, demokratik ölçütleri tam olarak karşılamasa da, ülkenin içinde bulunduğu zorlu geçiş süreci açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Yaklaşık on ay önce yönetimin el değiştirdiği, geçiş dönemi Devlet Başkanı Ahmed Şara'nın dokuz ay önce göreve geldiği ve mevcut hükümetin ise yedi aydır görevde olduğu göz önüne alındığında, bu seçimlerin olumlu bir gelişme olarak görülmesi anlaşılır bir durum. Mevcut Şam yönetiminin ülkenin genelinde tam egemenlik kuramaması, PKK/YPG'nin Fırat'ın doğusunu kontrol etmesi ve İsrail'in güneyde, özellikle Süveyda bölgesinde istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini sürdürmesi, Suriye seçimlerinin ne denli zorlu bir ortamda yapıldığını gözler önüne seriyor. Seçim Komitesi, güvenlik gerekçesiyle YPG'nin kontrolündeki bölgeler ve Süveyda'da seçim yapılmasına izin vermezken, bu bölgelerden gelecek vekillerin sandalyelerinin boş tutulacağı duyuruldu. SEÇİMLER NASIL GERÇEKLEŞTİ? Geçiş dönemi Devlet Başkanı Şara, 29 Mart'ta ülkeyi yönetecek, istikrar ve kalkınma odaklı politikaları uygulayacak hükümeti ilan etmişti. Hükümetin temel amaçlarından biri, beş yıllık geçici anayasa uyarınca Halk Meclisi'ni oluşturarak Suriye'deki yeni siyasi hayatı ve sistemi kurumsallaştırmaktı. Dünkü seçimler bu amaca hizmet etti. Seçimler sonucunda 210 kişiden oluşan Suriye Halk Meclisi teşekkül edecek. Meclisin üçte birini oluşturan 70 vekil, doğrudan Devlet Başkanı Şara tarafından atanacak. Kalan vekiller ise seçim sonuçlarına göre belirlenecek. Her bölge, nüfus oranına göre parlamentoda temsil edilecek ve kadınların temsili için yaklaşık yüzde 20'lik bir kota uygulanacak. Şara'nın seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından atayacağı 70 kişilik vekil grubu da netleşecek. Oluşacak parlamentonun en önemli görevi yeni anayasanın hazırlanması olacak. ŞARA'DAN GEÇİŞ DÖNEMİ VURGUSU Devlet Başkanı Şara, yaptığı açıklamalarda, yedi aylık hükümetin bu aşamada seçimleri gerçekleştirmesinin "tarihi bir gelişme" olduğunu belirtti. Ülkedeki mevcut koşullara ve geçiş dönemi içinde bulunulmasına dikkat çeken Şara, tüm Suriyelileri ülkenin yeniden inşası sürecine destek vermeye çağırdı. 2011-2025 yılları arasındaki iç savaşın demografik yapıyı bozması, birçok Suriyelinin vatandaşlık haklarını kayıt altına alamaması ve devam eden güvenlik sorunları, Şara'nın bahsettiği geçiş döneminin henüz çözülememiş sorunları olarak öne çıkıyor. Seçim Komisyonu, bu nedenlerle doğrudan seçim yapmanın mümkün olmadığını belirtiyor. TÜRKİYE'DEN DESTEK 8 Aralık süreci sonrası yeni Suriye'nin siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki yeniden inşasında önemli rol oynayan Türkiye de seçimlerin gerçekleşmesinden memnuniyet duyduğunu bildirdi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 4 Ekim'deki TRT röportajında, seçimlerin önemini vurgulayarak, "Bu önemli bir adım, Suriye'de yeni bir hayatın, sistemin kurulduğuna ilişkin hükümetin ilanından sonraki ikinci önemli adım, esas itibarıyla kurumsallaşma olarak" ifadelerini kullandı. Ancak Fidan, Türkiye'nin Suriye konusundaki önceliğinin YPG'nin Suriye ordusuna entegrasyon sürecinin tamamlanması olduğunu da belirtti. Fidan, "Suriye'nin şu anda özellikle fiziksel bütünlüğüne yönelik tehdidi oluşturan, bölünme tehdidini oluşturan unsurların ortadan kalkması gerekiyor. Burada YPG'nin belli bir açıktan artık niyetini ortaya koyup Şam'la anlaşması gerekiyor. Diğer taraftan güneydeki Dürzi meselesinin olumlu şekilde her iki tarafın da kabul edebileceği perspektifle ülkenin bütünlüğü tehlikeye atılmadan çözülmesi gerekiyor" dedi. Bakan Fidan, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin 8 Ekim Çarşamba günü Ankara'da olacağını ve son gelişmelerin ele alınacağını da aynı röportajda duyurdu.