Birleşmiş Milletler’in (BM) en üst düzey iklim yetkilisi Simon Stiell, cumartesi günü Antalya’da düzenlenen COP31’de müzakerecilere, zirvenin ikinci ve son haftasında anlaşmaya ilerlemeleri çağrısı yaptı. Stiell, “Her ülkenin bir görüşü var. Her ülkenin bir sesi var. Her kelime, her cümle üzerinde anlaşmaya varmak zorlu ama hayati bir iş. Her tarafın uzlaşısı olmadan kolektif bir başarı sağlanamaz.” dedi. Stiell, “İkinci haftaya girerken tarafları en zorlu konulara hızla geçmeye ve taktiksel gecikmelerden kaçınmaya çağırıyorum.” ifadelerini kullandı. Savaş ve enflasyon gibi krizlerin küresel ısınmayı hükümetlerin öncelik sıralamasında geriye ittiği belirtiliyor.
Fosil yakıtlar anlaşmazlık konusu
Gözlemcilere göre büyük fosil yakıt üreticileri ve tüketicileri, yeni ve kesin hedefler belirleyen ya da petrol, gaz ve kömür kullanımını azaltmayı öngören bir anlaşmaya karşı çıkıyor. Bu tutum, zirvenin ev sahibi Türkiye ile baş müzakereci Avustralya’nın iddialı bir uzlaşı sağlamasını zorlaştırıyor. Türkiye, fosil yakıtla çalışan otomobil, kazan, fırın ve benzeri ekipmanların kullanımını azaltarak emisyonları düşüreceğini belirttiği küresel elektrifikasyon önerisini anlaşmanın merkezine koymaya çalışıyor. Öneri, elektriğin yenilenebilir kaynaklardan sağlanmasını şart koşmuyor. Bu nedenle bazı gözlemciler ve heyetler, ülkelerin fosil yakıtlardan çıkış planlarının daha açık biçimde belirtilmesini istiyor.
BM raporunda 1,5 derece uyarısı
Suudi Arabistan ve Rusya gibi büyük petrol üreticileri, fosil yakıtları kısıtlayan ifadeleri geleneksel olarak reddediyor. Hindistan gibi büyük gelişmekte olan ekonomiler de kalkınma ve enerji tercihlerini sınırlayabileceğini düşündükleri önlemlere itiraz ediyor; bu yaklaşım önceki anlaşmaların etkisini azaltmıştı. Dünyanın en büyük petrol tüketicisi ABD ise küresel ısınmayı aldatmaca olarak nitelendiren ve fosil yakıt kullanımını destekleyen Başkan Donald Trump yönetiminde, üst üste ikinci yıl görüşmelere katılmadı. Geçen ay yayımlanan BM raporuna göre dünya, bilim insanlarının iklim değişikliğinin en ağır etkilerini önlemek için aşılmaması gerektiğini belirttiği 1,5 santigrat derece ısınma eşiğini geçme yolunda. Görüşmelerdeki ilerleme sorulan Stiell, “Bu aşamada söyleyebileceğim tek şey katılımın yapıcı olduğu yönünde. Bu doğal gerilimlerin nerede yattığını biliyoruz.” dedi.
