• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 21 Ağustos 2026 07:41

Steve Jobs'ın NeXT şirketi, CIA ile iş birliği yaptı

Steve Jobs'ın NeXT şirketi, CIA ile iş birliği yaptı
Steve Jobs'ın NeXT şirketinin, 1980'li yıllarda CIA ile gizli bir iş birliği gerçekleştirdiği ve bu sürecin teknolojik gelişimle sonuçlandığı ortaya çıktı.

Apple'ın kurucusu Steve Jobs'ın, 1985 yılında Apple'dan ayrıldıktan sonra kurduğu NeXT şirketinin, 1980'li yıllarda CIA ile gizli bir iş birliği gerçekleştirdiği belirlendi.

NeXT'in kritik görevleri

Wall Street Journal'ın haberine göre, NeXT bilgisayarları, uydu görüntülerinin analizinden askeri birliklere istihbarat aktarımına kadar birçok önemli görevde kullanıldı. İş birliği, NeXT'in zor bir ekonomik dönem yaşadığı bir zamanda şirkete önemli bir müşteri ve gelir kaynağı sağladı. Yıllar sonra, NeXT'in geliştirdiği teknolojilerin Apple'ın işletim sisteminin temelini oluşturduğu ifade edildi.

CIA ile görüşmelerin detayları

CIA'in gizli “Program B” adı verilen uydu keşif sistemleri geliştirme projesinde görevli olan Joe Romello ve Jeffrey Harris, 1985'te NeXT'i kuran Jobs’ın geliştirdiği teknolojilerin istihbarat alanında kullanılabileceğini düşündü. Bu nedenle iki CIA yetkilisi Jobs ile bir araya gelmek istedi. Ancak Jobs, gizli bilgilerin kendisine aktarılmasını istemediğini belirterek CIA'in gerçek amacını öğrenmekten kaçındı. CIA, NeXT bilgisayarlarını kimliği açıklanmayan bir müşteri için satın almak istediğini bildirdi. CIA'in yıllık talebinin 20 bin bilgisayar olduğu ve bu bilgisayarların özel bir Intel grafik kartı ile daha hızlı bir Motorola işlemcisi içermesi gerektiği aktarıldı. Jobs'a bilgisayarların gerçek kullanım amacı açıklanmadı, ancak daha sonra gizli tesislere erişim sağlamak için üst düzey güvenlik izni verildi.

NeXT'in gizli anlaşmaları

NeXT, kamuoyuna federal hükümet ile ESL üzerinden bir sözleşme yaptığını duyurdu. Ancak CIA'in anlaşmadaki rolü gizli tutuldu ve resmi alıcı olarak Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) gösterildi. NeXT çalışanlarının aktardığına göre, Washington'dan gelerek kimliklerini gizleyen kişiler şirkete düzenli olarak ziyaretlerde bulunuyordu. Ayrıca CIA, şirketin üretim kapasitesini artırması için daha önce teşkilatla çalışmış Sun Microsystems'tan bir ekip görevlendirdi. NeXT'in üretim süreci hızla büyüdü ve aylık üretim 100 bilgisayardan 1.500'e, ardından 5 bine çıktı. Cihazlar kimliği belirsiz kamyonlarla depodan alınıp, özel işlemci ve grafik birimleri takıldıktan sonra askeri tesislere gönderiliyordu. NeXT bilgisayarları, Ulusal Keşif Ofisi (NRO) analistleri tarafından uydu görüntülerini incelemek amacıyla kullanıldı. Bu sistemler, askeri birliklerin hareketlerini ve yeni füze tesislerinin inşasını değerlendirmek için yüksek çözünürlüklü ekranlar ve özel işlemcilerle donatılmıştı. Bu teknoloji, askeri personele hızlı bir şekilde veri aktarımına olanak sağladı ve saha komutanlarının yalnızca merkezi istihbarat birimlerinin yorumlarına bağlı kalmadan ham verilere erişebilmesine imkân tanıdı. NeXT'in CIA ile olan iş birliği uzun sürmese de, şirket Jobs'ın kariyerinde önemli bir dönüm noktası oldu. 1996 yılında Apple, NeXT'i satın aldı ve Steve Jobs şirkete geri döndü. NeXT'in geliştirdiği NEXTSTEP işletim sistemi, daha sonra Apple ürünlerinin işletim sistemi altyapısının temelini oluşturdu. Jobs'ın CIA ile bağlantısının zamanla sona erdiği, 1990'ların ortalarında CIA yetkilisi Jeffrey Harris'e müzik sektörünü değiştireceğini söylediği, birkaç yıl sonra bunu iPod ve iTunes ile gerçekleştirdiği ifade edildi.