BİLİM VE TEKNOLOJİ
Yayınlanma : 18 Ağustos 2025 03:45

Stanford Üniversitesi'nden Devrim: İç Konuşmalar Çözüldü

Stanford Üniversitesi'nden Devrim: İç Konuşmalar Çözüldü
Stanford Üniversitesi'nden araştırmacılar, insanların iç konuşmalarını yüzde 74 doğrulukla çözmeyi başardı.

Stanford Üniversitesi'nden araştırmacılar, bir çığır açan gelişmeye imza attı. İnsanların zihinlerinde sessizce gerçekleştirdikleri ‘iç konuşmaları’ çözmeyi başardılar. Cell dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, yüzde 74’e varan doğrulukla beyin aktivitelerini çözümleyerek iç konuşmaları ortaya çıkardılar.

teknik yapı

BEYİN-BİLGİSAYAR ARAYÜZÜ (BCI) TEKNOLOJİSİNDE YENİ ÇAĞ

Araştırmacılar, genellikle hareket kontrolünden sorumlu beyin bölgelerinden sinyal alarak çalışan BCI teknolojilerinin aksine, ‘düşünerek konuşma’yı çözümlemeyi hedeflediler. Konuşma kaslarını harekete geçirmenin zorlayıcı ve yavaş olmasının bu çalışmayı gerekli kıldığını belirten ekip, dört gönüllü üzerinde deneyler gerçekleştirdi. Motor kortekslerine yerleştirilen mikroelektrotlarla, deneklerden kelimeleri sesli söylemeleri veya yalnızca hayal etmeleri istendi. İki durumda da beyin aktivitelerinin benzer bölgelerde oluştuğu, ancak iç konuşmada sinyal gücünün daha zayıf olduğu gözlemlendi.

YAŞAM DEĞİŞTİREN POTANSİYEL

Yapay zeka modelleriyle eğitilen sistem, 125 bin kelimelik bir kelime dağarcığından hayali cümleleri yüzde 74 doğrulukla çözebildi. Sistem, katılımcıların talimat verilmeden düşündüğü bazı kelime ve sayıları da tespit etti. Güvenlik önlemi olarak, yalnızca kullanıcı belirli bir şifre kelimeyi düşündüğünde devreye giren bir mekanizma geliştirildi. ‘Chitty chitty bang bang’ ifadesiyle sistemin kilidi açıldığında, şifre tanıma oranı yüzde 98’in üzerine çıktı. Araştırmacılar, mevcut sistemlerin serbest biçimli iç konuşmayı hatasız çözümleyememesine rağmen, gelişmiş sensörler ve algoritmalarla bunun mümkün olabileceğini düşünüyor. Çalışmanın kıdemli yazarı Frank Willett, bu gelişmenin konuşma BCI’larının bir gün günlük konuşma kadar akıcı iletişim sağlayabileceğine dair umut verdiğini belirtti.