Tüketicinin yüksek fiyatlardan, üreticinin ise zarar etmekten dert yandığı kuru soğanda, açılan ithalat kapıları çiftçiyi çaresiz bıraktı. Geçtiğimiz yıl 5 liraya bile alıcı bulamayıp tarlalarını sürmek zorunda kalan üreticiler, bu yıl bazı bölgelerde ekim alanlarını yüzde 30, bazılarında ise yüzde 50 oranında azalttı. Arzın düşmesiyle fırlayan fiyatlar karşısında ithalat kararının, Anadolu'daki üreticiye büyük bir darbe vuracağı endişesi hakim.
ÜRETİCİNİN KABUSU: İTHALAT
Sektör temsilcileri, ithalat kararının uzun vadeli etkilerine dikkat çekerek, "Çok mal gelince önümüzdeki yılı da batıracaklar" uyarısında bulundu. İstanbul Hali'nde kilogramı türüne göre 35 ila 60 lira arasında değişen soğan fiyatları, tüketicinin belini büküyor. Temmuz ayında 17 liradan satılan soğanın fiyatı, sadece Ocak ayından bu yana yüzde 253'lük bir artış gösterdi. Marketlerde ise bu rakamlar daha da yükselerek, haziran ayının zam şampiyonu olan sofralık soğanın kilosu ortalama 59.95 liradan tezgahlardaki yerini aldı.
8 YILLIK MÜCADELE VE YÜKSELEN MALİYETLER
Soğan Üreticileri ve Tedarikçileri Derneği (SO-DER) Başkanı Reşit Kaya, üreticinin 2018'den beri para kazanamadığını ve geçen yılki büyük zararın ardından ekim alanlarının yüzde 30 azaldığını belirtti. Kaya, "15-17 lira maliyeti olan soğanı 5-6 liraya satmaya çalıştık. Bugün üreticinin yüzde 30'u üretimden vazgeçti. İç Anadolu Bölgesi'nde ekim yüzde 30 düştü. Bizler büyük fedakarlıkla zarar ederek 8 yıldır üretime devam ediyoruz. Keşke tüketici 2 hafta idare etseydi. Piyasa ihtiyacının yüzde 70'ine yetecek kadar ürünümüz var" dedi. Kaya, sürdürülebilir tarım için soğanın en az 25 liraya satılması gerektiğini vurgulayarak, Mısır, Özbekistan ve İran gibi ülkelerdeki 3-4 liralık maliyetlere kıyasla Türkiye'deki 17 liralık maliyetin rekabeti imkansız hale getirdiğini söyledi. Reyhanlı Ziraat Odası Başkanı Şemseddin Cünedioğlu da, gübre ve ilaç fiyatlarındaki fahiş artışlara rağmen soğan fiyatının hak ettiği değeri bulmadığını, bir dönüm soğanın maliyetinin 32 bin lirayı bulduğunu ve geçen yıl çiftçi sayısının yüzde 50 düştüğünü ekledi.
