Şili'de bebek gezegen keşfi: WISPIT 2b

Avrupalı gökbilimciler, Şili’deki Avrupa Güney Gözlemevi’ne (ESO) bağlı Çok Büyük Teleskop (VLT) kullanılarak, çok halkalı toz ve gaz diski içinde doğmakta olan bir gezegeni gözlemledi. WISPIT 2b adı verilen bu genç gezegen, yaklaşık 5 milyon yaşında olduğu tahmin ediliyor ve Dünya’nın 4,5 milyar yıllık yaşıyla karşılaştırıldığında kozmik anlamda bir “bebek” olarak nitelendiriliyor.

BİR İLK: ÇOK HALIKALI DİSK İÇİNDE GEZEGEN GÖZLEMİ

Jüpiter’in beş katı kütleye sahip büyük bir gaz devi olan WISPIT 2b, kızılötesi ışıkta hâlâ parlıyor. Güneş benzeri bir yıldızın yörüngesinde dönen gezegen, ev sahibi yıldızının etrafındaki dev diskin içinde dönerek çevresindeki malzemeyi süpürüyor ve kendi yörüngesinde bir boşluk açıyor. Bu süreçte hidrojen gazını çekerek kalın bir atmosfer oluşturmaya devam ediyor. WISPIT 2b’nin yıldız sistemi, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin yaklaşık 380 katı genişliğinde bir diske sahip. Bu çok halkalı disk, gezegenin oluşum sürecini gözler önüne seriyor.

WISPIT 2B: GEZEGEN OLUŞUMUNUN ERKEN EVRELERİNİ İNCELEME FIRSATI

Bilim insanları daha önce genç gezegenlerin ipuçlarını yakalamıştı ancak WISPIT 2b, çok halkalı disk içinde doğrudan tespit edilen ilk gezegen olma özelliğini taşıyor. Ayrıca Güneş benzeri bir yıldız etrafında bu kadar erken evrede doğrulanan yalnızca ikinci gezegen. VLT’nin SPHERE cihazı gezegenin kızılötesinde parlayan noktasını yakalarken, Şili’deki Magellan teleskobu üzerine düşen hidrojen gazını tespit etti. Bu, gezegenin hâlâ aktif olarak oluştuğunun güçlü bir kanıtı. Araştırmacı Richelle van Capelleveen, BBC Sky Night Magazine’e yaptığı açıklamada, “Böyle bir sistemi bulmak inanılmaz bir şanstı. WISPIT 2, genç Güneş’imizin adeta erken versiyonu. Bu keşif, yıllarca gezegen oluşumunu inceleyenler için referans noktası olacak” dedi.