Savaşın getirdiği belirsizlikler ve küresel ticaret yollarındaki aksaklıklar, bazı finansal enstrümanlar için beklenmedik bir yükselişin kapısını araladı. Morningstar verilerine göre BWET adlı ETF (Borsa Yatırım Fonu), ABD piyasalarında kaldıraçsız fonlar arasında son dokuz ayda yüzde 3780'lik dikkat çekici bir artış oranı yakalayarak zirveye oturdu. Bu sert fiyat artışlarının ardında, özellikle Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz hattındaki nakliye aksaklıklarının yattığı belirtiliyor.
Navlun maliyetlerini artıran etkenler
Taşıma maliyetlerini etkileyen temel unsurlar arasında, Yemen'deki Mocka Limanı çevresinde yaşanan gelişmeler ve artan güvenlik riskleri nedeniyle Basra Körfezi'ne alternatif olarak kullanılan Kızıldeniz nakliye hatlarındaki olumsuzluklar yer alıyor. Bir diğer önemli gelişme ise Suudi Arabistan'ın, Irak kaynaklı insansız hava aracı saldırılarının ardından Doğu-Batı ham petrol boru hattındaki sevkiyatı geçici olarak durdurması oldu. Bu durum, petrol taşımacılığında ek zorluklar yarattı.
Farklı bir endeksleme yapısı
B2BROKER yetkilisi John Murillo, BWET'in diğer fonlardan ayrılan yönünü vurgulayarak, bu ETF'in ham petrolün varil fiyatını değil, petrolün deniz yoluyla taşınma maliyetini endeksleyen tek yatırım fonu olduğunu bildirdi. Peacock Tariff Consulting yöneticisi Kyle Peacock ise navlun oranlarındaki yükselişin sadece Orta Doğu'daki çatışmalarla sınırlı kalmadığını belirtti. Panama Kanalı ve Avrupa limanlarındaki düşük su seviyeleri ile gümrük tarifelerindeki değişikliklerin de gemi arzında kısıtlamalara yol açtığını ifade etti. Şirketlerin mevcut gemileri kiralamak için normal seviyelerin %300 üzerinde fiyatlar ödediği, ayrıca gümrük vergilerinden kaçınmak amacıyla üretim tesislerinin farklı ülkelere kaydırılmasının yeni nakliye rotaları oluşturarak küresel gemi arzını daha da daralttığı belirtildi. BWET, %3,50'lik gider oranı ve emtia havuzu yapısı sayesinde ağırlıklı olarak kısa vadeli taktiksel işlemler için tercih ediliyor. Uzmanlar, bölgedeki gerilimin diplomatik yollarla çözülmesi halinde navlun fiyatlarında hızlı düşüşler yaşanabileceği öngörüsünde bulunuyor. Sektördeki diğer dikkat çeken finansal enstrümanlar arasında U.S. Global Sea to Sky Cargo ETF (SEA) ve SonicShares Global Shipping ETF (BOAT) bulunuyor. Tedarik zinciri uzmanları, ticaret yollarındaki jeopolitik kısıtlamalar nedeniyle taşımacılık sektöründeki bu tür aksaklıkların önümüzdeki dönemde de devam edebileceği uyarısında bulundu.
