Rusya'nın, kendi vatandaşlarını denek olarak kullanarak kimyasal silahlarını test ettiği iddiaları, bağımsız medya kuruluşları ve Batılı uzmanların raporlarıyla gündeme bomba gibi düştü. Bu korkunç faaliyetlerin merkezi olarak gösterilen yer ise Sergiyev Posad yakınlarındaki bir askeri enstitü.
Zagorsk-6: İnsan Deneklerin Ölüm Labirentine Adım Atışı
Askeri Tıp Devlet Araştırma Enstitüsü, nam-ı diğer Zagorsk-6, Rusya'da insan denekler üzerinde resmi olarak deney yapma yetkisine sahip tek askeri tesis olarak biliniyor. Tesisin resmi görevi, 'düşman insan gücünü etkisiz hale getirecek en etkili topçu sistemlerini belirlemek ve üretmek'. Ancak Batı istihbaratına göre, Sovyetler Birliği döneminden beri faaliyet gösteren bu yer, 'Noviçok' sinir gazından kalp krizine yol açan zehirlere kadar pek çok kimyasal silahın insanlar üzerinde test edildiği bir ölüm laboratuvarına dönüşmüş durumda.
Para Karşılığı Ölümcül Denekler ve Tarihi Paralellikler
Raporlar, tesisin faaliyete geçtiği ilk yıl içinde, büyük çoğunluğu yüksek maddi ödemeler karşılığında işe alınan düşük gelirli Rus vatandaşlarından oluşan 300'den fazla katılımcının bu denekler arasında bulunduğunu ortaya koyuyor. Bu kişiler, silah, ilaç ve aşı denemelerine tabi tutularak, para karşılığında ölümcül kimyasallara maruz kalan ilk insanlar oluyor. Hatta Rus araştırmacı gazeteci Sergei Dobrynin'in ortaya çıkardığı verilere göre, bu laboratuvarda Ebola gibi hastalıklar da insanlar üzerinde test ediliyor. Eski İngiliz Ordusu Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Alay Komutanı Hamish de Bretton-Gordon, bu iddiaların Rus hükümetinin bilinen davranışlarıyla uyumlu olduğunu belirtirken, yürütülen program ile Nazi dönemi deneyleri arasında paralellikler kuruyor. Bu durumun, bazı insanları diğerlerinden daha az değerli gören tarihi yaklaşımlardan farklı olmadığını savunuyor.
Savaş Alanında Kimyasal Silah Tehdidi Artıyor
Bu iddialar, İngiltere'nin Noviçok ve Epibatidin üretimiyle bağlantılı yedi Rus bilim insanı ve iki araştırma tesisine yönelik yaptırım kararları aldığı bir döneme denk geliyor. Zagorsk-6'da üretilen Epibatidin maddesinin, 2024'te Rus muhalif siyasetçi Aleksey Navalnıy'ın ölümünde kullanıldığı biliniyor. Yine enstitüden çıkan 2018'deki Salisbury saldırısında kullanılan Noviçok sinir gazı da İngiliz vatandaşı Dawn Sturgess'in ölümüne yol açmıştı. Ukraynalı yetkililer ise 2022'deki işgalden bu yana Rus güçleri tarafından 13 binden fazla kimyasal madde kullanım vakası tespit ettiklerini aktarıyor. Bu oranların 2024'te keskin bir artış göstermesi, güvenlik uzmanlarını insansız hava araçlarıyla taşınan uzun ömürlü sinir gazlarının kullanılması gibi olası bir gerilim tırmanmasından endişelendiriyor.
