Hollanda'nın Rotterdam kentinde, yıllarca olumsuzluklarla anılan Spangen semtindeki Wallisblok, belediyenin hayata geçirdiği sıra dışı proje ile bambaşka bir kimliğe büründü. Yıkım kararı yerine, 96 küçük dairenin bulunduğu bu yapı, yeni sahiplerine ücretsiz olarak devredildi. Ancak bu cömertliğin ardında, dikkat çekici bir koşul yatıyor.
SORUNLU BİNA YENİDEN HAYAT BULDU
Uzun yıllar boyunca bakımsızlığı, güvenlik sorunları ve boş kalan daireleriyle bölge sakinlerinin başını ağrıtan Wallisblok, zamanla kullanılamaz hale gelmişti. Yasa dışı kiralamalar ve ihmal, binayı mahallenin en olumsuz sembollerinden birine dönüştürmüştü. Ancak Rotterdam Belediyesi, bu sorunu kökten çözmek yerine, binayı koruyarak yeniden yaşanabilir kılma yolunu seçti.
BELEDİYEDEN ŞOK EDEN TEKLİF: EVLER BEDAVA
Belediye, kalan tüm mülk sahiplerinin hisselerini satın alarak binanın kontrolünü tamamen ele geçirdi. Ardından, yıkım yerine kapsamlı bir yenileme planı hazırlayacak 40 haneye, satış bedeli talep etmeden daireleri devretme kararı aldı. Bu proje, özellikle kentte konut sahibi olmakta zorlanan genç çalışanları hedefledi. Katılımcılar, evler için herhangi bir ödeme yapmayacak, ancak binanın tüm yenileme masraflarını üstlenerek süreci ortaklaşa yürüteceklerdi. Bu çerçevede 96 küçük daire birleştirilerek 40 daha geniş ve kullanışlı konuta dönüştürüldü. Her aile, kendi yaşam alanını kişisel ihtiyaçlarına göre tasarlama özgürlüğüne sahip oldu.
MİLYONLUK MALİYET VE İKİ YIL SÜRECEK YAŞAM ZORUNLULUĞU
Evler ücretsiz verilmiş olsa da, dönüşüm projesinin maliyeti oldukça yüksekti. Hane başına ortalama 183 bin dolar, yani yaklaşık 8,6 milyon TL'lik bir yenileme gideri söz konusu oldu ve bu bedel tamamen yeni ev sahipleri tarafından karşılandı. Belediyenin bu projeyle spekülatif kazançların önüne geçmek ve mahallede kalıcı bir komşuluk kültürü oluşturmak amacıyla getirdiği önemli bir şart ise, yenileme tamamlandıktan sonra ev sahiplerinin konutlarında en az iki yıl yaşamaları zorunluluğu oldu. Bu sayede hem yatırımcıların kısa sürede evleri satarak kar etmesi engellendi hem de bölgede yerleşik bir yaşamın teşvik edilmesi amaçlandı.
