Polonya Bilimler Akademisi Dendroloji Enstitüsü'ndeki araştırmacılar, ülkenin en yaşlı anıt meşelerini in vitro kültür yöntemiyle klonlamayı başardılar.
Genetik mirasın korunması hedefleniyor
Bu çalışma ile, yüzyıllık genetik mirasa sahip ağaçların neslinin korunması amaçlanıyor. İklim koşulları, fırtınalar, hastalıklar ve insan kaynaklı yangınlar gibi çeşitli etkenler, Polonya'daki asırlık ağaç varlığını tehdit etmekte. Son yıllarda, ülkenin sembolik doğal değerleri arasında yer alan Napoleon ve Chrobry meşeleri tamamen yok oldu. Bu durum, yüzyıllar boyunca değişen çevre koşullarına uyum sağlayan özel genetik özelliklerin kaybolması riskini de beraberinde getiriyor.
Geleneksel yöntemler yetersiz kalıyor
Bilim insanları, geleneksel bahçecilik yöntemlerinin asırlık meşelerde etkili olmadığını ifade etti. Çelik alma, daldırma ya da aşılama gibi teknikler, tam bir genetik kopya oluşturmakta yetersiz kalıyor. Aşılama yönteminde, kök sisteminin farklı bir anaca ait olması nedeniyle istenen ağacın genetik yapısının tam olarak aktarılamadığı belirtiliyor. Prof. Pawel Chmielarz, 300 ile 800 yaşları arasında değişen 21 anıt meşeden örnek toplandığını ve laboratuvar ortamında yapılan çalışmalarda, odunsu parçaların filizlenmeye teşvik edilip sterilize edildiğini aktardı. Mikro parçalar besin maddeleri ve hormonlar içeren steril kavanozlara yerleştirildi. Elde edilen köklenmiş fidelerin hayatta kalma oranı ise yüzde 80 ile 90 arasında gerçekleşti. İlk genetik kopyalar, Rogalin Saray Müzesi çevresi ve diğer parklara dikildi.
