Petrol fiyatları 180 doları görebilir mi? EBRD'den Türkiye için endişe verici enerji raporu!

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), İran ile yaşanan gerilimlerin küresel enerji piyasalarını ve bölgesel ekonomileri derinden etkilediği uyarısında bulundu. Banka, İran'daki savaşın tetiklediği yüksek enerji ve gübre fiyatları, ticaret ve turizmdeki aksaklıklar ile sıkılaşan finansman koşulları nedeniyle bölgesel büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etmeye hazırlanıyor.

Büyüme Tahminleri Düşüyor, Kırılgan Ekonomiler Tehlikede

Özellikle Ürdün, Lübnan ve Mısır gibi ülkelerde gelir kaybı riskinin arttığına dikkat çekilen raporda, Güney ve Doğu Akdeniz ile Türkiye'de tahvil faizlerinin yükseldiği ve küresel finansal koşulların daha da kötüleşmesi halinde sermaye çıkışlarının hızlanabileceği belirtildi. EBRD, Haziran ayında yayımlayacağı bölgesel ekonomik görünüm raporunda, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde yaklaşık 40 ülkeyi kapsayan bölge için büyüme tahminlerini 0,4 puana kadar düşürebileceğini açıkladı. Banka, geçen ay bu yıl için yüzde 3,6, 2027 için ise yüzde 3,7'lik büyüme öngörmüştü.

Petrol Fiyatları 180 Dolara Kadar Yükselebilir

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından İran'ın stratejik Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmasıyla petrol fiyatlarında sert bir yükseliş yaşandı. EBRD'ye göre, ekonomik etkinin Ortadoğu'daki savaşın ne kadar süreceğine ve enerji altyapısındaki hasarın boyutuna bağlı olduğu vurgulandı. Enerji ve gıda maliyetleri, gübre fiyatları ve tedarik zincirindeki aksaklıkların büyümeye olumsuz etkisinin yanı sıra, yükselen enflasyon, artan bütçe baskıları ve sıkılaşan finansman koşullarıyla bu durumun daha da derinleşeceği öngörülüyor. Petrol fiyatının varil başına 100 doların üzerinde kalıcı olması ve tedarik zincirlerindeki bozulma, küresel enflasyonu 1,5 puanın üzerinde artırabilir. Körfez bölgesindeki petrol arzının kısıtlı kalmaya devam etmesi durumunda ise fiyatların 180 dolara kadar çıkabileceği uyarısı yapıldı.

Rusya İçin Yaptırım Politikası Zorlaşıyor

Raporda, enerji ve gıdadan mali tampon kapasitesine kadar pek çok etken göz önüne alındığında Lübnan, Ürdün, Irak, Mısır, Ukrayna, Moğolistan, Senegal, Tunus, Moldova, Kenya, Türkiye ve Kuzey Makedonya'nın en kırılgan ekonomiler arasında yer aldığı belirtildi. Mısır, Fas ve Senegal'in hem büyük enerji ticaret açıkları hem de yüksek petrol yoğunluklu ekonomilere sahip oldukları vurgulandı. Azerbaycan, Irak, Kazakistan, Moğolistan ve Nijerya'da petrol ve gaz ticaret fazlasının GSYİH'nin yüzde 11 ila 39'u arasında olduğu belirtilirken, Irak'ın en büyük petrol sahalarında üretimin kısmen durduğu veya azaldığına dikkat çekildi. EBRD'nin en çarpıcı tespitlerinden biri ise Rusya'ya ilişkin. Bankaya göre, petrol fiyatındaki her 10 dolarlık artış, Rusya'ya petrol, doğalgaz ve gübre satışlarından 2025 GSYİH'sinin 1,5 puanına eşdeğer ek bir gelir sağlıyor. Bu durum, Batı'nın Rusya'ya yönelik yaptırım politikasını daha da zorlaştırıyor.