Peru, giderek artan güvenlik kriziyle mücadele ederken, silah kaçakçılığı ve kontrolsüz ateşli silah yayılımı ülkedeki şiddetin temel nedenlerinden biri haline geldi. Yılın ilk yarısında kaydedilen 1.267 cinayetin 997'sinin ateşli silahlarla işlenmesi, sorunun vahametini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, suç örgütlerinin silah tedarik zincirlerini güçlendirdiğine ve bu durumun ülkedeki şiddeti körüklediğine dikkat çekiyor.
Yasa dışı silah ticareti ve şiddet döngüsü
Eski Kaçırma Karşıtı Birim Başkanı emekli Albay Jorge Mejía Asanza'ya göre, günde ortalama 6 cinayetin işlendiği Peru'da ateşli silahların bu kadar yaygın olması, silah kaçakçılığının basit bir ikincil sorun olmaktan çıkıp ölümcül şiddetin yapısal bir nedeni haline geldiğini gösteriyor. Lima'daki Las Malvinas ve Tacora gibi bölgeler, yasa dışı silah ticaretinin önemli merkezleri olarak biliniyor. Ayrıca, bazı askeri ve polis personelinin yolsuzluğa karışması ve denetim mekanizmalarındaki zafiyetler de suç örgütlerinin silah teminini kolaylaştırıyor. El bombaları gibi patlayıcıların da bu yasa dışı ağlar üzerinden dolaşıma girdiği belirtiliyor.
İthalat artışı ve denetim zaafları
Peru'da 340 binden fazla kayıt dışı ateşli silahın bulunduğu tahmin ediliyor. Bu silahların organize suç grupları tarafından bölgesel kontrol, rakiplerin ortadan kaldırılması, haraç toplama ve kiralık cinayetler gibi faaliyetlerde kullanıldığı biliniyor. Özellikle AR-15 tipi tüfeklerin yasa dışı madencilik faaliyetlerinde yoğun olarak kullanıldığı ve Ekvador'daki suç örgütlerine kaçak yollarla aktarıldığı rapor ediliyor. 2021'den bu yana Peru'ya yapılan AR-15 tipi tüfek ithalatının birkaç düzineden yaklaşık 2 bine yükseldiği, bu silahların büyük çoğunluğunun “spor amaçlı kullanım” bahanesiyle ülkeye sokulduğu belirtiliyor. Bu durum, hem güvenlik güçlerinin hem de sivil silah kontrolünden sorumlu kurum Sucamec'in denetim kapasitesini sorgulatıyor. Uzmanlar, silah ithalatındaki artışın ve ruhsatlandırma süreçlerinin daha sıkı denetlenmesi gerektiğini vurguluyor. Yalnızca Ocak-Temmuz 2026 döneminde Sucamec, yasa dışı veya suçlarla bağlantılı 5.290 ateşli silaha el koydu. Ayrıca, 2025 ile Ocak 2026 arasında 21.801 ruhsat iptal edildi. Ancak sorunun kökeninde, silah tedarik zincirinin tamamının kırılmadığı sürece suç örgütlerinin ateş gücünü azaltmanın mümkün olmayacağı gerçeği yatıyor.
