• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 05 Eylül 2026 05:30

Oyuncak ördekler okyanus akıntılarını 15 yılda haritaladı

Oyuncak ördekler okyanus akıntılarını 15 yılda haritaladı
1992'de denize saçılan 28 bin 800 oyuncak ördek, 15 yıl süren yolculuklarıyla okyanus akıntılarını haritalandırdı. Kazadan 15 yıl sonra Birleşik Krallık kıyılarına ulaşan oyuncaklar, bilimsel araştırmalar için değerli veriler sundu.

1992'de Pasifik Okyanusu'nda yaşanan bir kazada denize saçılan 28 bin 800 oyuncak ördek, tam 15 yıl boyunca okyanus akıntılarını incelemek için eşsiz bir veri kaynağı oldu. Hong Kong'dan ABD'ye gitmekte olan Ever Laurel adlı yük gemisi, şiddetli bir fırtına nedeniyle Tayvanlı Evergreen firmasına ait 12 konteyneri denize düşürdü. Bu konteynerlerden biri parçalanınca, içindeki kırmızı kunduz, yeşil kurbağa, mavi kaplumbağa ve sarı ördek şeklindeki "Friendly Floatees" markalı banyo oyuncakları okyanusa yayıldı.

Oyuncakların sırrı ve ilk hareketleri

Oyuncakların suda uzun süre batmadan sürüklenmesi, iki önemli özelliğe dayanıyordu. Karton ambalajları suyla temas edince dağılıyor ve oyuncakların serbest kalmasını sağlıyordu. Üstelik, standart banyo oyuncaklarının aksine deliksiz üretilmiş olmaları, su almalarını engelliyordu. Kazadan aylar sonra, 1992'nin sonlarında ilk oyuncaklar denize düştükleri yerden yaklaşık 3 bin 200 kilometre uzaklıktaki Alaska kıyılarına ulaştı. Yüzmeye devam eden bu nesneler, zamanla Japonya'ya ve oradan da tekrar Alaska'ya sürüklendi.

Arktik'ten Atlantik'e ve yeni keşifler

Bering Boğazı üzerinden Arktik buzlarına sıkışan oyuncaklar, yaklaşık 5 ila 6 yıl boyunca buz kütleleri içinde mahsur kaldı. Buzların erimesiyle 2004 yılında Atlantik Okyanusu'na geçiş yaptılar. Kazadan tam 15 yıl sonra, 2007'de ise çok sayıda oyuncak İskoçya ve Birleşik Krallık'ın güneybatı kıyılarına vurdu. Seattle merkezli okyanus bilimciler Curtis Ebbesmeyer ve James Ingraham, sahil toplayıcılarından ve kıyı görevlilerinden gelen ihbarları değerlendirerek akıntıları takip etmeye başladı. Elde edilen veriler, atmosferik basınç ve rüzgar sistemlerini birleştiren OSCURS adlı bilgisayar simülasyon modeline aktarıldı. Bu çalışma sonucunda, Kuzey Pasifik'teki dairesel girdapta yüzen bir nesnenin tam bir turu 3 yılda tamamladığı belirlendi. Geliştirilen OSCURS simülasyon modeli, ilerleyen dönemlerde adli vakalarda ve arama-kurtarma çalışmalarında da kullanılarak denizde kaybolan kişilerin veya terk edilmiş gemilerin izleyebileceği rotaların tespit edilmesinde fayda sağladı. Bilim insanları, 1990'larda benzer şekilde denize dökülen 80 bin Nike ayakkabısı gibi olayların da okyanus akıntılarını incelemek için önemli veri sağladığını belirtiyor.