İngiltere'nin Oxfordshire ve Reading bölgelerinde 1888 yılında yaşanan ve 'Büyük Koyun Paniği' olarak bilinen olay, günümüzde dahi bilim insanlarının ilgisini çekmeye devam ediyor.
Kitlesel kaçışın detayları
3 Kasım 1888 gecesi saat 20:00 sularında, yaklaşık 518 kilometrekarelik bir alanda otlayan on binlerce koyun aniden büyük bir panik yaşadı. Çitleri aşarak dağılan hayvanlar, bulundukları yerlerden kilometrelerce uzakta, aşırı korku içinde bulundu. Olayın boyutu, dönemin The Times gazetesinin 20 Kasım 1888 tarihli haberinde "on binlerce koyunu etkisi altına alan ani bir korku ve tam bir panik" olarak aktarıldı. Çiftçiler ve yerel yetkililer, birbirinden bağımsız çok sayıda sürünün aynı anda tepki vermesine bir anlam veremedi.
Bilimsel açıklamalar ve hipotezler
Uzmanlar, av konumundaki koyunların tehdit algıladıklarında hızla kaçma eğilimi gösterdiğini belirtse de, 1888'deki olayın coğrafi genişliği ve eş zamanlılığı sıradan sürü davranışının ötesinde değerlendiriliyor. Benzer bir kitlesel kaçışın 1893'te aynı bölgede yaşanması üzerine ornitolog Oliver Vernon Aplin konuyu inceledi. Aplin'in 1921'de yayımlanan araştırmaları, olayın yaşandığı saatlerde aniden bastıran yoğun karanlığın hayvanlarda yön duygusu kaybına ve korkuya yol açmış olabileceği hipotezini ortaya attı. Görgü tanıklarının zifiri karanlığı vurgulaması ve 1888 yılına ait raporlardaki tek tük şimşek çakmaları bu teoriyi destekler nitelikteydi.
Açıklanamayan olgu olarak kaldı
Ancak meteorolojik veriler ve karanlık hipotezi, yüzlerce kilometrekarelik alana yayılmış farklı sürülerin aynı dakikalarda tepki vermesini tam olarak açıklayamadı. Neden kaynaklandığı netleşmeyen bu kitlesel kaçış olayı, İngiltere tarihinin en büyük ve hala açıklanamayan hayvan davranışı vakalarından biri olarak kayıtlara geçti.
