Okyanus akıntıları kayboldu: 40 yıl sonra bir ilk yaşandı

Smithsonian Tropikal Araştırma Enstitüsü (STRI) araştırmacıları, okyanusun derinliklerinden besin açısından zengin soğuk suyun yüzeye çıkmasını sağlayan "yukarı akıntı" sürecinin 2025 yılında tamamen durduğunu raporladı. Bu durum, bilim camiasında endişe yaratırken, 40 yıllık gözlem süresi boyunca ilk kez kaydedilen bir başarısızlık olarak tarihe geçti.

RÜZGARLARDAKİ ZAYIFLIK ETKİLEDİ

Science Daily’nin aktardığı verilere göre, okyanusun derinliklerinden besinleri yüzeye taşıyan kuzey rüzgarlarının 2025 yılında alışılmadık şekilde zayıf kalması, doğal mekanizmayı devre dışı bıraktı. Bu durum, kıyı sularının aşırı ısınmasına yol açarak deniz yaşamının besin zincirinde keskin bir kırılma yarattı. Araştırmacılar, PNAS dergisinde yayımlanan çalışmada, bu hayati sürecin durmasının okyanus verimliliğini tehdit ettiğini belirtti.

MERCANLAR VE BALIKÇILIK RİSK ALTINDA

Yukarı akıntı mekanizmasının Panama’nın Pasifik kıyıları için kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Doğal döngünün durması, bölgedeki verimli balıkçılık faaliyetlerinin sekteye uğramasına, mercan resiflerinin ısı stresi karşısında savunmasız kalmasına ve suyun serin kalmasını sağlayan dengenin bozulmasına yol açıyor. Uzmanlar, okyanus sularının soğuyamaması sonucunda ekosistemde geri dönülemez zararlar yaşanabileceği konusunda uyarıda bulundu. Küresel okyanus izleme sistemlerinin alarm verdiği belirtilirken, tropikal yukarı akıntı bölgelerinin dünyada en az incelenen alanlar olduğuna dikkat çekildi. Panama’da yaşanan bu olayın, küresel ölçekte hissedilebileceği ve benzer mekanizma bozulmalarının diğer okyanus havzalarında da tetiklenebileceği öngörülüyor. Okyanus izleme ve erken uyarı sistemlerinde acil iyileştirmeler yapılması gerektiği ifade edildi.