İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma görevini Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'a devretti. Yeni hükümetin ne zaman ve nasıl şekilleneceği belirsizliğini korurken, güvenlik alanında acil kararlar alınması bekleniyor.
Eisenkot'un koalisyon süreci
Eisenkot'un koalisyonu oluşturmak için yaklaşık bir buçuk aylık süresi bulunuyor. Başbakanlık görevini üstlenme fırsatını değerlendirmek isteyen Eisenkot'un, siyasi olarak 'dokunulmaz' kabul edilen ve 19 sandalye elde eden Arap partileriyle görüşmeleri değerlendirdiği belirtiliyor. Bu süreçte, Başbakanlık görevini sürdürmeye çalışan Binyamin Netanyahu, Eisenkot'un Arap partileri Ra'am ve Ortak Liste ile yapabileceği olası görüşmeleri kendi lehine çevirmek için planlar yapıyor. Netanyahu, Arap partilerinin yanı sıra İran'a karşı devam eden savaşı da başbakanlık koltuğunu korumak için kullanmayı hedefliyor.
Dindar partilerle müzakerelerdeki engeller
Hükümet kurma sürecinde, özellikle dindar partilerle yürütülen temaslarda bazı pürüzler yaşanıyor. İlk tahminlerin aksine, Birleşik Tevrat Yahudiliği partisinin Eisenkot koalisyonuna katılımı kesinleşmiş değil. Ayrıca, dindar partiler ile Muhalefet Bloku arasında net bir siyasi ittifak zemini de bulunmuyor. Bu durum, Binyamin Netanyahu için bir endişe kaynağı olsa da aynı zamanda bir fırsat olarak da görülüyor. Eisenkot ve ortaklarının, dindar partilerin özellikle askerlik yasası gibi taleplerini karşılama konusunda zorlanması öngörülüyor. Dindar partilerle iş birliğine yönelik ilkesel itirazını geri çeken Yisrael Beiteinu lideri Avigdor Lieberman, bu konudaki tutumunu koruyor. Arap partilerinin ittifaka katılım olasılığı, Muhalefet bloğunu zorlarken, Naftali Bennett'in olası bir düzenlemeye yaklaşımının da henüz netleşmediği ifade ediliyor. Bu belirsizlikler, uzlaşma sağlansa dahi 61 sandalyelik istikrarlı bir çoğunluğun elde edilmesini güçleştiriyor.
Savunma Bakanı Katz'dan güvenlik mesajı
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, ülkenin mevcut güvenlik yaklaşımı hakkında açıklamalarda bulundu. Bir anma töreninde konuşan Katz, "İsrail bugün, her zamankinden daha fazla, kaderine sahip çıkma, tedbirini önceden alma ve düşmanlarımıza karşı proaktif ve saldırgan bir politika ile hareket etme konusunda kararlıdır" dedi. Katz, İran konusuna da değinerek, "İran karşısında görev henüz tamamlanmadı. İran, İsrail Devleti'ni gerçek bir tehlikeye atan diğer ciddi çabaların yanı sıra nükleer silaha ulaşma yönündeki girişimlerini yenilemeye çalışıyor. Bu tehditlerle uzlaşamayız. Her türlü senaryoya hazırlıklı olmak ve gereken her adımı atmak görevimizdir" ifadelerini kullandı. Katz'ın sözleri, İsrail siyasetindeki endişeleri gözler önüne seriyor. Güvenlik kurumlarındaki temel endişe, ABD Kongresi'nin iki kanadının yemin törenine kadar kalan 50 günlük sürede İran'ın askeri harekat kararını etkisiz hale getirmesi ve İsrail'in birkaç ay içinde İran tehdidiyle tek başına karşı karşıya kalması ihtimali olarak öne çıkıyor. Ordu, Eisenkot hükümetine 'İran'a karşı savaşma' sorumluluğunu yüklemiş durumda.
Netanyahu'nun birlik hükümeti formülü
Süreçteki tıkanıklıkların ortasında, Netanyahu'nun birlik hükümeti seçeneğini düzenli olarak gündeme getirmesi dikkat çekiyor. Bu adımın, Değişim Bloku içindeki Arap partilerinin desteğine karşı çıkan unsurları köşeye sıkıştırmamak ve onları Eisenkot'u dışarıda bırakacak bir uzlaşmaya zorlamamak amacıyla atıldığı belirtiliyor. Netanyahu, birlik hükümeti formülünü masada tutarak, kararsız partilere Arap partilerinin dış desteğiyle yeni bir seçim arasında tercih yapma zorunluluğu olmadığını vurguluyor ve Arap partileriyle Eisenkot'u dışlayacak bir ittifak seçeneği sunuyor. Değişim Bloku cephesinde ise, yeni kabinenin göreve başlamasını beklemeden seçimle kazanılan parlamento çoğunluğunun Knesset komisyonları ve yasama süreçlerinde kullanılması tartışılıyor. Bu yolun, mevcut hükümetin hareket alanını sınırlamak ve dindar partiler üzerinde müzakere baskısı oluşturmak için kullanılabileceği değerlendiriliyor. Öte yandan, Değişim Bloku içinde bakanlıklar ve genişletilmiş başbakanlık rotasyonu gibi konuları içeren bir güç paylaşımı mücadelesi yaşandığı, Lieberman ve diğer ortakların sert tutumlarının, zaman daraldıkça Eisenkot'tan daha fazla taviz koparmaya yönelik bir pazarlık taktiği olabileceği değerlendiriliyor.
