Muğla’da Tekne Bağlama Ücretlerine Fahiş Zamma Yargı Freni

Muğla 2. İdare Mahkemesi, Bodrum yarımadasındaki balıkçı barınaklarında bağlama ücretlerine yapılan yüzde 400’ü aşan artışı hukuka aykırı bularak yürütmeyi durdurdu. Mahkeme, tarife belirlenirken ÜFE oranının yok sayıldığını ve artışın “makul gerekçeden tamamen yoksun” olduğunu vurguladı.

Fahiş zamma karşı yargıdan kritik karar

Bodrum yarımadasında özellikle özel tekne sahiplerinin tepkisini çeken bağlama ücreti artışları yargıya taşınmış, konu bölge genelinde tartışma yaratmıştı. 2025 yılı için birçok balıkçı barınağında ücretlerin 3 ila 4 katına çıkması, hem tekne sahiplerini hem de kooperatifleri karşı karşıya getirmişti. Bu süreçte teknesi “Zamazingom” için uygulanan zamma itiraz eden Tahir Çelikkesen’in açtığı dava, bölgedeki tartışmalara yön verecek bir kararla sonuçlandı.

Muğla 2. İdare Mahkemesi, Muğla Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından belirlenen yeni bağlama ücret tarifesinin hukuka aykırı olduğuna hükmederek yürütmenin durdurulmasına karar verdi.

Ücret: 48 bin TL’den 172 bin TL’ye çıktı

Davacı Tahir Çelikkesen, S.S. Yalıkavak Su Ürünleri Kooperatifi ile 01 Ocak 2024’te yıllık 48.002,69 TL bedelle bağlama sözleşmesi imzalamıştı. Ancak 2025 yılı için kooperatif tarafından istenen yeni ücretin 172.800 TL olması, yüzde 400'ü aşan bir zamma karşılık geldi. Çelikkesen bu artışı Bodrum 9. Noterliği aracılığıyla kooperatife ihtarname göndererek reddetmiş ve zammın idari yönden iptalini talep etmişti.

Mahkeme: ÜFE yok sayıldı, ölçütler belirsiz

Mahkeme kararında Balıkçı Barınakları Yönetmeliği’ne atıf yapılarak ücret belirleme usulünün açıkça ihlal edildiği belirtildi. Yönetmelik, yıllık artışlarda Üretici Fiyat Endeksi’nin (ÜFE) esas alınmasını zorunlu kılıyor.

Mahkeme incelemesinde:

2022 yılında 7.2 metrelik bir tekne için aylık ücret 795 TL,
2023 yılında 1.937 TL,
2024 yılında 3.333 TL iken,
2025 tarifesinin 12.000 TL’ye çıkarıldığı ortaya kondu. Bu artışın ÜFE oranlarıyla uyumsuz, olağan dışı ve fahiş olduğu vurgulandı.

Kararda ayrıca;

Barınakların sınıfı, tekne boyu ve motor gücü gibi kriterlerin tarife hesabında hangi sistematikle uygulandığına dair hiçbir açıklama bulunmadığı,
Özel teknelere getirilen yüksek fiyat farkının zorunluluktan kaynaklandığının gösterilemediği,
Ücretlerin bölge genelinde “eşitleme” gerekçesiyle artırılmasının yönetmeliğe aykırı olduğu kaydedildi.
Mahkeme, bu nedenlerle davacının teknesi için belirlenen yeni bağlama ücretinin hukuka uygun olmadığını tespit etti.

“Telafisi güç zararlar doğurur”

Mahkeme, zammın uygulanmaya devam etmesinin tekne sahiplerini ağır bir ekonomik yük altında bırakacağına işaret ederek, “işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceği” gerekçesiyle yürütmeyi durdurma kararı verdi.Karar, barınakların 2025 tarifesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu yönünde ciddi bir uyarı niteliği taşıyor.

Bodrum yarımadasında emsal etkisi yaratacak

Muğla genelinde 13 balıkçı barınağı bulunduğu ve benzer ücret artışlarının tüm barınaklar için uygulandığı dikkate alındığında, kararın bölge genelindeki tekne sahipleri açısından emsal niteliği taşıması bekleniyor. Özellikle yaz sezonu öncesi gerilim yaratan tarife artışlarının, bu kararın ardından yeniden gözden geçirilmesi gerekecek.

Valilik ve ilgili kurumların, mahkeme kararına karşı İzmir Bölge İdare Mahkemesi'ne yedi gün içinde itiraz hakkı bulunuyor.

Tekne sahipleri kararı memnuniyetle karşıladı

Yarımadadaki birçok tekne sahibi, özellikle balıkçı olmayan özel teknelere yapılan fahiş artışların son yıllarda dayanılmaz hale geldiğini belirterek, mahkeme kararının “yerinde, adil ve gecikmiş bir müdahale” olduğunu ifade etti.

Dava sürecini başlatan Tahir Çelikkesen kararın ardından yaptığı açıklamada karardan memnun olduğunu söyledi. Çelikkesen “75 yaşındayım, 14 yıldır bu barınağı kullanıyorum. Geçtiğimiz yıllarda yapılan zamları bir şekilde karşıladım ama bu yıl uygulanan artış gerçekten fahiş bir düzeydeydi. Ben de hukuki yollara başvurdum. Önce valiliğe gittim. ‘Ödemeyebilirsiniz’ dediler ama bunu doğru bulmadık. Vali Yardımcılığına çıktık, 5 kişilik bir heyetle görüştük. Aslında haklı olduğumuzu kendileri de söyledi. Bir öneride bulundular: ‘Bodrum yarımadasındaki diğer barınakların ortalamasını alıp o zammı uygulayalım’ dediler. Teknem üzerinden hesaplama yaptık, çıkan rakamın üzerine yüzde 50 ekledik. Ancak bunun da kooperatif tarafından kabul edilmeyeceğini bildirdiler. Daah sonra mahkemeye giderek mücadelemizi sürdürdük. 15 metrekarelik bir alanda, neredeyse hiçbir hizmet almadan bu kadar yüksek ücret istemeleri kabul edilebilir değil.” diye konuştuk