ABD’deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) araştırmacıları, betonu esnek kumaş kalıplarda şekillendiren yöntemi üç metre uzunluğunda bir kirişle denedi. Geleneksel üretimde kullanılan ahşap, çelik ya da benzeri sert kalıplar betonun benzer kesitlerde oluşmasına yol açabiliyor. Kumaş kalıp ise betonun ağırlığıyla biçim alıyor; tasarım ve döküm önceden hesaplanarak malzemenin yalnızca ihtiyaç duyulan bölümlerde artırılması amaçlanıyor.
56 parçalı kalıp en uygun sonucu verdi
Bu yöntemle kirişin bazı bölümleri daha ince, yük taşıyan kısımları daha kalın yapılabiliyor. Belirli tasarımlarda beton miktarının geleneksel yöntemin üçte birine, çelik donatı ihtiyacının ise yarısına kadar düşürülebildiği bildirildi. MIT ekibinin pamuklu kumaştan hazırladığı kalıp basit bir ahşap çerçeveye sabitlendi. Araştırmacılar 36, 56 ve 76 parçalı üç kalıp tasarımını karşılaştırdı; en uygun sonucu 56 parçalı tasarım verdi. Aynı yükü taşımak üzere tasarlanan geleneksel kirişle karşılaştırmada, kumaş kalıpla üretilen kiriş yaklaşık üçte bir beton ve yarısı kadar çelik donatı gerektirdi.
Ölçüm modelden yüzde 2 farklı çıktı
Kirişin dayanıklılığını sınamak için üzerine su dolu 36 kova kondu. Eğilme ölçümü, bilgisayar modelinin tahmininden yalnızca yüzde 2 farklı gerçekleşti. Deneyde tasarım yükünün yaklaşık yüzde 30’una ulaşıldı; daha büyük yapılarda kullanım için yeni dayanıklılık testleri yapılması planlanıyor. İşçilik ücretlerinin daha düşük olduğu ülkelerde kumaş kalıpların maliyetleri yüzde 10 ila 20 azaltabileceği hesaplandı. Araştırmacılar, yöntemin özel tasarımlı kirişlerde ve küçük ölçekli inşaat projelerinde kullanılabileceğini belirtti.
