Miryokefalon için 200 öğrenci Kufi Vadisi'nde buluştu

Denizli’nin Çivril ilçesinde, 1176 Miryokefalon Savaşı’nın 850. yıl dönümünde beş üniversiteden yaklaşık 200 tarih öğrencisi ve akademisyen, savaşın yaşandığı düşünülen Kufi Çayı Cehennem Deresi mevkiinde ortak ders yaptı. Türkiye’de bir ilk olarak nitelendirilen etkinlikte, savaşın gerçek yerini belirlemeye yönelik bilimsel çalışmalar ele alındı. Öğrenciler, Çivril ile Hocalar ilçeleri sınırındaki Cehennem Deresi’ne yaklaşık iki kilometre yürüdü. Akademisyenlerin anlatımları eşliğinde savaşın askeri, siyasi ve coğrafi yönlerini değerlendirdi. Programa Pamukkale Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi ve Uşak Üniversitesi katıldı.

Savaşın yeri için üç bölge araştırılıyor

Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İbrahim Balık, savaşın nerede yapıldığının kesinleşmediğini, geçmişte 17 farklı yerin gündeme geldiğini söyledi. Günümüzde akademik araştırmalarda Kufi Vadisi’nin yanı sıra Konya Bağırsak Deresi ile Isparta’daki Papa Geçidi’nin öne çıktığını belirten Balık, “Miryokefalon Savaşı’nın nerede yapıldığı konusunda kaynaklardaki belirsizlikler ve tutarsızlıklar nedeniyle kesin bir noktaya ulaşamıyoruz. Bugüne kadar savaşın gerçekleştiği düşünülen yerlerin sayısı 17’ye kadar çıktı. Ancak bu savaş 17 farklı yerde değil, yalnızca bir yerde yaşandı. Şu anda üç bölge ön planda bulunuyor. Bunlardan biri içinde bulunduğumuz Kufi Vadisi, diğeri Konya Bağırsak Deresi, üçüncüsü ise Isparta’daki Papa Geçidi olarak bilinen bölge” dedi. Balık, yaklaşık yedi yıldır bölgede araştırma yürüttüğünü aktardı. Savaşın en kapsamlı anlatımlarından birini kaleme alan Bizans tarihçisi Niketas Khoniates’in Honazlı olduğunu ve bölge coğrafyasını tanıdığını belirten Balık, tarihçinin tasvirlerinin Kufi Vadisi’yle örtüştüğünü ifade etti. Kesin konumun belirlenmesi için insan ya da hayvan iskeleti gibi organik materyallerin bulunması, bunların bilimsel yöntemlerle tarihlendirilmesi ve arkeolojik çalışmalar yapılması gerektiğini söyledi.

Savaşın siyasi sonuçları ele alındı

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tülay Metin, 17 Eylül 1176’da Anadolu Selçuklu Sultanı 2. Kılıç Arslan ile Bizans İmparatoru 1. Manuel Komnenos arasında gerçekleşen savaşın siyasi sonuçlarını anlattı. Manuel’in Anadolu’daki Türk hâkimiyetini sona erdirmek için sefere çıktığını belirten Metin, “1176 yılının baharında Bizans İmparatoru Manuel, Selçukluları Anadolu’dan çıkarmak amacıyla harekete geçti. Ancak 17 Eylül’de beklemediği ağır bir yenilgi aldı. Bu zafer, Anadolu’daki Selçuklu hâkimiyetinin güçlenmesinde önemli bir aşama oldu” dedi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Kaya, Kufi Vadisi’nin dar geçitleri, uçurumları ve su kaynaklarının tarihi kaynaklardaki savaş koşullarıyla örtüştüğünü savundu. Bölgede yüzey araştırmalarının sürdüğünü belirten Kaya, “Atalarımızın 850 yıl önce nasıl bir askeri strateji izlediğini, hangi coğrafi şartlarda mücadele ettiğini bu alanda değerlendirebiliyoruz. Ancak savaşın burada gerçekleştiğini bilimsel olarak ortaya koymak için somut bulgulara ihtiyacımız var” diye konuştu. Ortak derste Uşak Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Ortaçağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Ramazan Altınay, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ramazan Kemal Haykıran ve Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Firdevs Özen de yer aldı. Öğrenciler, soru-cevap bölümünün ardından Cehennem Deresi mevkiinde incelemelerde bulunarak savaşın yaşandığı düşünülen vadinin coğrafi özelliklerini gözlemledi.