Acıbadem Bayındır Söğütözü ve Kavaklıdere Hastaneleri Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ebru Menekşe, meme kanseri taramalarının, henüz belirti vermeyen tümörlerin erken evrede tespit edilmesinde kilit rol oynadığını belirtti. Dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olan meme kanserinde erken teşhisin hayati önem taşıdığı uzmanlar tarafından vurgulanıyor.
Risk faktörleri ve genetik etkenler
Prof. Dr. Menekşe, 40 yaş üstü kadınların yılda bir kez mamografi çektirmesinin önemine değinirken, genç yaşlarda da meme kanseri görülebileceği uyarısında bulundu. Meme kanseri riskini değerlendirirken kişinin yaşı, genetik yatkınlığı ve aile öyküsünün bir bütün olarak ele alınması gerektiğini ifade etti. Özellikle ailede erken yaşta meme kanseri, birden fazla organ kanseri veya erkek meme kanseri öyküsü olması durumlarında genetik analizlerin yapılmasının faydalı olacağını söyledi. Ancak ailede meme kanseri öyküsünün bulunmamasının riski tamamen ortadan kaldırmadığını, aynı şekilde ailede hastalık olması durumunda da kesinlikle kanser olunacağı anlamına gelmediğini ekledi. BRCA1, BRCA2 gibi bilinen gen mutasyonlarının yanı sıra PALB2, TP53 gibi diğer genlerdeki değişikliklerin de riski artırabildiğini belirtti.
Memedeki değişiklikler göz ardı edilmemeli
Memede yeni oluşan bir kitlenin mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Menekşe, her kitlenin kanser olmadığını ancak giderek büyüyen her yeni kitlenin önem taşıdığını vurguladı. Meme şeklinde veya boyutunda değişiklik, ciltte çekilme veya kalınlaşma, meme başı akıntısı (özellikle kanlı ve tek taraflı olanlar) ve koltuk altında oluşan şişlik gibi belirtilerin de ihmal edilmemesi gereken bulgular olduğunu kaydetti. Bu tür yeni ve açıklanamayan değişikliklerde, 'nasılsa geçer' düşüncesiyle beklemek yerine uzman bir doktora başvurulması gerektiğini ifade etti.
Taramaların amacı ve yöntemleri
Taramanın temel amacının, hastanın henüz fark edemediği kanserleri erken evrede yakalamak olduğunu belirten Menekşe, mamografinin bu alandaki en önemli araçlardan biri olduğunu dile getirdi. Ultrasonun ise mamografinin alternatifi olmadığını, daha çok genç kadınlarda veya yoğun meme dokusunda tamamlayıcı bir rol üstlendiğini açıkladı. Mamografinin tümörü dağıttığı yönündeki inanışın bilimsel bir dayanağı olmadığını belirten Menekşe, sıkıştırma işleminin rahatsızlık verebileceğini ancak dokuları incelterek görüntü kalitesini artırdığını ve küçük bulguların daha net görülmesini sağladığını belirtti. Mamografide kullanılan düşük doz radyasyonun riskinin, erken tanının sağlayacağı faydalarla dengelendiğini sözlerine ekledi.
