Malavi'de yoksullukla mücadele kapsamında yürütülen deneysel bir proje, geleneksel yardım yöntemlerine alternatif olabilecek sonuçlar ortaya koydu. GiveDirectly adlı kuruluşun öncülük ettiği ve büyük oranda Canva kurucu ortaklarının finansmanıyla desteklenen 198 milyon dolarlık programda, ülkenin iki farklı bölgesindeki toplam 230 bin yetişkin bireye kişi başına 700 dolar nakit para dağıtıldı.
Ekonomik canlanma ve harcama alışkanlıkları
Oxford Üniversitesi'nden ekonomi profesörü Dennis Egger'in analizlerine göre, dağıtılan her 1 dolarlık yardımın, takip eden 30 aylık süreçte 2,50 dolarlık bir ekonomik faaliyet yarattığı tespit edildi. Bu çarpıcı bulgu, doğrudan nakit yardımlarının verimsiz harcamalara yol açacağı yönündeki yaygın endişeleri boşa çıkarıyor. Programa katılanlar, aldıkları parayı kendi ihtiyaçları doğrultusunda serbestçe kullanma imkanına sahip oldu. Örneğin, 19 yaşındaki Yonas Fote, aldığı parayla bir köy sineması kurarak yerel halka Nijerya filmleri izletmeye başladı. Terzi William Mwacho ise aldığı paranın bir kısmıyla elektrikli dikiş makinesi edinerek üretimini ve gelirini artırdı. Diğer bazı katılımcılar ise evlerini onarmak, hayvan satın almak veya konaklama tesisleri inşa etmek gibi yatırımlar yaptı.
Yardım modellerinin etkinliği ve Malavi'nin durumu
Bu deneyin sonuçları, Malavi'nin geçmişte aldığı büyük miktardaki yardımlara rağmen yoksulluk oranlarında belirgin bir iyileşme kaydedememiş olmasıyla dikkat çekiyor. Ülke, nüfusunun yarısından fazlası yoksulluk sınırı altında yaşayan ve dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alıyor. GiveDirectly, 2008'den bu yana çeşitli ülkelerde benzer doğrudan nakit transferi projeleri yürütüyor. Malavi programına sağlanan finansman, başlangıçta küçük katkılarla başlamış olsa da daha sonra önemli ölçüde artırıldı. Araştırmalar, bu nakit dağıtımının fiyatlar üzerinde yalnızca marjinal bir etki yarattığını ve çocuk ölümlerinde düşüşe yol açtığını gösteriyor. Ayrıca, hamile kadınların sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaşması da projenin olumlu yanları arasında sayılıyor. GiveDirectly'ye göre, bağışlanan paranın %83'ü doğrudan yararlanıcılara ulaşıyor, bu da geleneksel yardım modellerine kıyasla daha yüksek bir verimlilik anlamına geliyor.
