Küresel piyasalarda El Nino paniği: Dört temel ürüne zam yolda!

2026 ortalarından itibaren etkisini göstermesi beklenen El Nino hava olayı, iklim modellerinde belirsizlik yaratırken, küresel emtia piyasalarında şimdiden bir tedirginlik baş gösterdi. Uzmanlar, bu doğa olayının özellikle tarım ürünleri üzerinde yaratacağı olası etkiler nedeniyle dört temel üründe fiyat artışlarının kaçınılmaz olabileceği uyarısında bulunuyor.

EL NİNO RİSKİ PİYASALARI VURACAK MI?

Şu ana kadar büyük ölçüde nötr hava koşulları gözlemlenirken, önümüzdeki dönemde Pasifik Okyanusu'nda başlayacak El Nino'nun küresel sıcaklık ve yağış düzenlerini değiştirmesi bekleniyor. Bu durum, öncelikle okyanus çevresindeki bölgelerde sıcaklıkları artırırken, zamanla dünya genelindeki hava sistemlerini etkileyebilecek bir domino etkisi yaratabilir. El Nino'nun tam zıttı olan La Nina ise daha serin hava koşullarıyla ilişkilendiriliyor.

TARIMDA KORKULAN TABLO: HANGİ ÜRÜNLER RİSK ALTINDA?

El Nino'nun özellikle temmuz ayından itibaren etkisini artırma ihtimali, tarım piyasalarında yeni riskleri tetikledi. Palm yağı, kakao, kahve, şeker, pamuk ve pirinç gibi temel gıda maddelerinin üretiminin, aşırı sıcaklıklar ve düzensiz yağışlar nedeniyle olumsuz etkilenebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, Güneydoğu Asya'daki palm yağı, Batı Afrika'daki kakao ve Asya'daki pirinç üretiminin doğrudan risk altında olduğunu, bu durumun da küresel fiyatlarda önemli artışlara yol açabileceğini öngörüyor. Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino'nun temmuzda ortaya çıkma ihtimalinin %80'in üzerinde olduğunu, kışa doğru bu olasılığın %90'ı aştığını vurguladı. Deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki artışın bu beklentiyi desteklediğini belirten Ergezen, El Nino'nun Asya ve Avustralya'da kuraklığa, Amerika kıyılarında ise sel ve yağmurlara neden olabileceğini, Afrika ve Hindistan'da ise mevsimlerin zamanlamasının bozulabileceğini ifade etti. Özellikle Endonezya ve Malezya'daki palm yağı üretimi, Batı Afrika'daki kakao üretimi ve Asya'daki pirinç tarlaları bu durumdan ciddi şekilde etkilenebilir. Ergezen, geçmişte yaşanan El Nino olaylarında kakao üretiminin azaldığını, bu etkinin 2027'de daha belirgin görülebileceğini ve bu nedenle kakao fiyatlarında artış beklendiğini belirtti. Pamuk tarafında ise Hindistan ve Pakistan'daki muson gecikmesi ve sıcaklıkların böceklenmeye yol açabileceği, pirinçte ise Tayland ve Vietnam'daki zayıf yağışların fiyatları etkileyebileceği öngörülüyor. Öte yandan, Ergezen soya fasulyesi üretiminde bir artış olabileceği ihtimalini de dile getirdi. Bu yılın güçlü bir El Nino yılı olabileceği ve tarım ürünleri fiyatlarında yukarı yönlü risklerin göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulandı. Haziran ve eylül aylarındaki Hindistan musonunun, pamuk, şeker, pirinç ve palm yağı gibi ürünlere yönelik beklentiler için kritik bir gösterge olacağı belirtildi. Zayıf bir muson dönemi, El Nino etkisinin güçlü olacağına dair öncü bir sinyal olarak kabul edilecek.