Kongo'da Koltan Madenleri: Çocuk İşçiler ve Milyonlarca Dolarlık Ticaret

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusundaki Rubaya kasabasında bulunan koltan madenleri, küresel teknoloji sektörünün önemli bir parçası. Derinliği 15 metreye ulaşan bu madenlerde, binlerce işçi, aralarında çocukların da bulunduğu, M23 isyancılarının denetiminde, el emeğiyle koltan çıkarıyor. Kilogramı 300 doları aşan koltan, cep telefonlarından uçak motorlarına kadar birçok teknolojik üründe kullanılan tantalumun ham maddesi. Rubaya, dünya koltan üretiminin yaklaşık yüzde 15'ini karşılıyor.

ÇATIŞMALARIN EN DEĞERLİ GANİMETİ

Bu madenler, uzun süredir bölgedeki çatışmaların en değerli ganimeti olarak görülüyor. Madencilik tamamen elle yapılıyor; tüneller 15 metre derinliğe iniyor, kadınlar ve çocuklar cevheri su dolu havuzlarda yıkayıp güneşte kurutuyor. Binlerce işçi, günde birkaç dolar kazanarak, 12 saatlik vardiyalarla çalışıyor. İnsan hakları örgütleri ve BM, yasa dışı madencilik gelirlerinin çatışmayı körüklediğini ve çocuk işçiliğinin yaygın olduğunu belirtiyor. 2010'dan beri tedarik zincirini temizleme çabaları ise büyük ölçüde başarısız oldu. Rubaya'nın ele geçirilmesinden sonra M23, madencilik, ticaret ve nakliyeyi kapsayan paralel bir idare kurdu ve koltan ticaretinden aylık yaklaşık 800 bin dolar vergi geliri elde etmeye başladı.

ULUSLARARASI YAPTIRIMLAR VE YATIRIM VAATLERİ

M23, 2013'ten beri ABD yaptırımları altında. Goma ve Bukavu şehirleri üzerinden Kongo mineralleri, gece saatlerinde kamyonlarla Ruanda'ya sokuluyor ve orada yerli üretimle karıştırılarak menşei gizleniyor. BM raporlarına göre Ruanda, Nisan 2024 itibarıyla M23 kontrol bölgelerinde bin ila bin 500 asker konuşlandırdı. M23 ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti, bu ay Katar'ın başkenti Doha'da bir barış anlaşması imzalamayı planlıyor. ABD, Kongo-Ruanda arasında paralel müzakerelere aracılık ediyor ve çatışmaların bitmesi halinde milyarlarca dolarlık yatırım vaadinde bulunuyor. Washington, Rubaya'yı 2022'den 2024 başına kadar kontrol eden hükümet yanlısı PARECO-FF milis grubuna yaptırım uyguladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın barış anlaşmasını destekleme çabaları kapsamında, Amerikalı girişimciler de Rubaya'nın koltanına ilgi gösteriyor. Teksaslı yatırımcı Gentry Beach, Rubaya madeninde çoğunluk hissesi karşılığında KDC hükümetine yüzde 30 pay bırakacak bir anlaşma önerdi. KDC’nin resmi madencilik sektörü halen Çinli şirketlerin hakimiyetinde olsa da, bölgede kobalt, altın, bakır, lityum ve elmas gibi zengin rezervler bulunuyor. Koltan madeninden elde edilen cevherlerin büyük kısmı, akıllı telefonların ve diğer talep gören elektronik cihazların temel bir bileşeni olan elektronik kapasitörlerin üretiminde kullanılıyor. Tantal son derece esnek ve ince bir tel haline getirilebilir. İnsan vücudunda bağışıklık tepkisine neden olmadığı için cerrahi aletlerde, kemik yerine, kopmuş sinirleri bağlamak için ve kasları bağlayıcı madde olarak da kullanılıyor.