Karakutu: Uçak kazalarının gizemini aydınlatan cihaz

Uçaklarda uçuşa dair detaylı verileri kaydeden karakutular, köklü bir teknolojiye sahip olsalar da hâlâ büyük önem taşımaktadır.

KARAKUTU NASIL ÇALIŞIR?

Gürcistan - Azerbaycan sınırında radardan kaybolan Türk askeri kargo uçağının düşüş nedeninin karakutu incelemesiyle netleşmesi bekleniyor. Adı karakutu olsa da bu cihazlar aslında parlak turuncu renktedir. Tüm bilgiler hafıza çiplerine kaydedilir ve bu verilerin dış etkilerden korunması için kutular iyi bir yalıtım sistemine sahiptir. Dış kısmı titanyum veya çelikle kaplı olan kutunun içinde yüksek ısıya karşı dayanıklı 2-3 cm kalınlığında bir yalıtım tabakası, onun da altında alüminyum kaplama bulunmaktadır.

KAZA SONRASI BİLGİ EDİNMEK

Karakutuların çarpma etkisine karşı özel testlerden geçtiği bilinir; bu kutular 1100 derece ısıda bir saat ve tuzlu suda 30 gün dayanacak şekilde üretilmiştir. Uçuşa dair her tür veriyi kaydeden bu cihazlar, genellikle ayakkabı kutusu büyüklüğünde ve yaklaşık 5 kg ağırlığındadır. Mevcut ticari uçaklarda genellikle ses ve veri kaydına yönelik iki ayrı karakutu bulunmaktadır. ABD Federal Havacılık Dairesi (FAA), uçakların düşmesi durumunda araştırmacıların işini kolaylaştırmak amacıyla uçaklara iki karakutu taşıma zorunluluğu getirmiştir.

TARİHÇE VE GELİŞİM

Uçaklarda karakutu zorunluluğu ilk kez 1958'de ABD'de gündeme gelmiştir. İngiliz yapımı Havilland Comet adlı jet motorlu ilk ticari yolcu uçaklarının peş peşe düşmesi bu duruma sebep olmuştur. David Warren, bu sorunu çözmek için oluşturulan ekibe dahil olmuş ve 1958 yılında