• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
  • yk enerji
  • Aknparti Bodrum
DÜNYA
Yayınlanma : 29 Ekim 2026 02:54

Johnson Vadisi'nde 18 milyon metreküp toprak ve kaya kaydı

Johnson Vadisi'nde 18 milyon metreküp toprak ve kaya kaydı
Kanada'nın Kuzeybatı Toprakları'ndaki iki heyelanda 18 milyon ve 4,5 milyon metreküp donmuş toprak ile kaya yer değiştirdi. Araştırma, derin çözülme ve 1995 yangınlarının etkisini ortaya koydu.

Yeni yayımlanan araştırmaya göre heyelanların nedeni yalnızca yüzeydeki buzların erimesi değil. Toprağın derin katmanlarında yıllarca süren çözülme büyük kütleleri zayıflatırken, geçmişteki orman yangınları bu süreci hızlandırdı. Bilim insanları benzer olayların gelecekte daha geniş alanlarda görülebileceği uyarısında bulundu.

İki vadide milyonlarca metreküp zemin hareket etti

Araştırmacılar, Kanada'nın Kuzeybatı Toprakları'nda 2017 ve 2018'de yaşanan iki büyük heyelanı uydu görüntüleri ve saha çalışmalarıyla inceledi. Bulgular Geophysical Research Letters dergisinde yayımlandı. Johnson Nehri Vadisi'ndeki heyelanda yaklaşık 18 milyon metreküp, Redstone Nehri Vadisi'ndekinde 4,5 milyon metreküp donmuş toprak ve kaya yer değiştirdi. En büyük heyelanın izi yaklaşık 3,2 kilometre boyunca uzanırken, kopan donmuş kütlelerin bazılarının yüksekliği 10 metreye ulaştı. Bilim insanları bölgede 150'den fazla benzer heyelan belirledi. Bazıları nehirlerin önünü keserek yeni göller meydana getirdi; milyonlarca metreküp tortu da akarsulara taşındı.

1995 yangınları çözülme sürecini hızlandırdı

Araştırmaya göre 1995'teki büyük orman yangınları, toprağı örten bitki örtüsüne zarar verdi. Örtünün kaybolması, ısı ve suyun derin katmanlara ulaşmasını kolaylaştırdı. Yaklaşık 20 yıl süren çözülme, donmuş tabakaları zayıflatarak büyük heyelanların oluşmasına zemin hazırladı. Araştırmacılar, sıcaklıkların yükselmesi ve orman yangınlarının artmasının Kanada ile Alaska'daki donmuş toprak alanlarında benzer heyelanların riskini artırabileceğini belirtti.