İsrail ve Suriye Paris'te görüştü: Güvenlik anlaşması için uzlaşma

Geçen hafta Paris'te gerçekleşen İsrail ve Suriye'nin ilk doğrudan görüşmelerinde, iki ülke arasında 'güvenlik' anlaşması konusunda uzlaşma sağlandığı bildiriliyor. Gazeteci Serkan Demirtaş, ntv.com.tr için iki ülke arasındaki görüşme trafiğini kaleme aldı.

İLK DOĞRUDAN GÖRÜŞME

19 Ağustos'ta Paris'te Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer, doğrudan bir görüşme gerçekleştirdi. Suriye İstihbarat Başkanı Hüseyin es Seleme'nin de katıldığı görüşmeyi, ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack kolaylaştırdı. Ancak, tarafların yüz yüze görüştükleri belirtildi. Bu, iki ülke arasındaki ilk doğrudan görüşme değil; daha önce Bakü ve Paris'te arabulucular aracılığıyla temaslar kurulmuştu. 19 Ağustos görüşmesinin önemi, tarafların ilk kez doğrudan görüşmesi ve Şam yönetiminin bunu resmi haber ajansı aracılığıyla kamuoyuna duyurmasından kaynaklanıyor. SANA haber ajansının 20 Ağustos'taki haberine göre, Şeybani ve Dermer, Suveyda bölgesindeki gerilimin azaltılması ve 1974 ateşkes anlaşmasının yeniden yürürlüğe konulmasını ele aldı. İki ülkenin bu konularda görüşmelere devam etme kararı aldığı belirtiliyor.

İSRAİL'DEN AÇIKLAMA YOK

İsrail'den ise görüşmelere ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı. İsrail basınında çıkan haberlere göre, Tom Barrack, hafta sonunda Kudüs'te İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile görüşme sonuçlarını değerlendirdi. İsrail basınında yer alan haberlerde, tarafların Golan'ın silahsızlandırılması, Suriye ordusunun İsrail'i tehdit edebilecek silahlara sahip olmaması ve güneyde insani koridor açılması konusunda uzlaştıkları iddia ediliyor. Suriye'den bu iddialara dair henüz bir doğrulama gelmedi. İsrail'in bir ay önce Şam'a gerçekleştirdiği yoğun askeri saldırı sonrası bu görüşmelerin gerçekleşmesi dikkat çekici bir durum.

NORMALLEŞME SÜRECİ

İsrail'in Şam'a düzenlediği saldırı, başta Genelkurmay Başkanlığı olmak üzere birçok resmi kurumu hedef almıştı. İsrail, bu saldırıyı, 13 Temmuz'daki Dürzi-Bedevi çatışmasına müdahale eden Suriye yönetimine tepki olarak gerçekleştirmişti. ABD'nin arabuluculuğuyla sağlanan ateşkese rağmen bölgedeki gerilim tamamen azalmış değil. İsrail, 8 Aralık'tan bu yana Suriye'nin güneyine birçok askeri harekat düzenledi. Suriye'de geçiş dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara liderliğindeki yönetimin, İsrail ile yeni bir gerilim istemediği belirtiliyor. Şam yönetimi, tüm görüşmelerinde önceliğinin siyasal, sosyal ve ekonomik düzenin kurulması, kurumların işlevsellik kazanması ve güvenliğin sağlanması olduğunu vurguluyor. Suriye ve İsrail, 1948'den bu yana teknik olarak savaş halinde. 1967 savaşında İsrail tarafından işgal edilen Golan tepeleri, 1981'de ilhak edildi. 1974 ateşkes anlaşması, Golan tepelerinin silahsızlandırılmasını ve BM Ateşkes Gözlem Gücü'nün konuşlandırılmasını içeriyor. İsrail, bu anlaşmayı güncellemek istiyor. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz'ın Mart ayındaki açıklamaları da dikkat çekici. ABD'nin yaptırımlarını kaldırmasının ardından yeni bir sayfa açmak isteyen Şara'nın, İsrail ile ilişkileri normalleştirme arayışında olduğu gözleniyor. Ancak bu süreç kolay olmayacak.