Orta Doğu'daki gerilim tırmanırken, İran'ın ABD üslerine yönelik füze saldırılarında sergilediği başarı, uluslararası gözlemcileri ve askeri analistleri şaşırttı. Özellikle Hayber Şekan füzesinin kullanımı, Amerikan hava savunma sistemlerinin zorlanmasına neden oluyor.
ABD SAVUNMASINI ZORLAYAN TEKNOLOJİ
2025'in Haziran ayında başlayan ve bu yıl 28 Şubat'ta yeniden alevlenen çatışma sürecinde İran, ABD üslerine yönelik saldırılarını titizlikle planladı. ABD'li yetkililerin aktardığı bilgilere göre Tahran yönetimi, aynı füzelerle farklı uçuş rotaları, manevralar ve hız kombinasyonları kullanarak Amerikan hava savunma sistemlerinin kafasını karıştırmayı hedefleyen karmaşık taktikler geliştiriyor. Bu durum, savunma sistemlerinin füzenin gerçek rotasını ve niyetini tespit etmesini güçleştiriyor.
HAYBER ŞEKAN: HIZLI, UCUZ VE ETKİLİ
İran'ın yeraltında binlerce ürettiği Hayber Şekan füzesi, bu saldırıların öncüsü konumunda. Hızla ateşlenebilen ve içinde yakıtıyla hazır bekletilebilen bu füze, eski nesil füzelerin uzun süreli yakıt ikmali gereksiniminin aksine, kamyon veya benzeri araçlara hızla yüklenerek fırlatılabiliyor. Bu da her TIR'ın veya kamyonun potansiyel bir füze fırlatma platformuna dönüşebilmesi anlamına geliyor. 2000 kilometre menzile sahip olan bu füzeler, ülkenin herhangi bir noktasından kolaylıkla fırlatılarak Körfez'deki ABD üslerini hedef alabiliyor. ABD ve İsrail uçakları, tüm bu füzeleri tespit etmekte zorlanırken, geriye hava savunma sistemlerine güvenmek kalıyor. Füzelerin asıl vurucu özelliği ise, fırlatıldıktan sonra devreye giriyor. Saatte 9.6 kilometre hıza ulaşabilen füzenin patlayıcı başlık taşıyan burun kısmı, uçuşun son aşamasında ayrılarak hava savunma füzelerini yanıltabiliyor. Tek yönden ilerleyen bir füzeyi hedef alan hava savunma sistemleri, bu ayrılan başlığın hızla yön değiştirmesiyle etkisiz hale getirilebiliyor. Aynı anda onlarca eş füze ve küçük kamikaze İHA'larla desteklenen bu saldırılar, ABD üslerinde ciddi hasara yol açtı. ABD ise füzelerinin çoğunu havada imha ettiklerini, sadece küçük bir kısmının hedefe ulaştığını belirtse de, bölgedeki füze savunma sistemlerinin temeli olan radarlar ile ABD askerlerinin kaldığı kışlaların hedef alınması dikkat çekiyor.
UZMAN GÖRÜŞLERİ VE MALİYET AVANTAJI
ABD Merkez Kuvvetler eski Komutanı emekli General Joseph Votel, İran'ın çatışmalardan ders çıkararak savunmaları aşma yollarını aradığını ve köklü bir uzmanlığa sahip olduğunu vurguluyor. Sciences Po araştırmacısı Nicole Grajewski ise füzelerin düşük üretim maliyeti, esnek fırlatma sistemleri ve etkinliği nedeniyle tercih edildiğini belirtiyor. Tanesi 2 milyon ila 15 milyon dolar arasında değişen ABD ve İsrail engelleme füzelerine kıyasla çok daha ucuz olan bu füzelerden onlarcasını engellemek için, tanesi 4 milyon dolara üretilen Patriot füzeleri kullanılıyor. Buna rağmen, ucuz maliyet bu füzelerin etkinliğini azaltmıyor. Tahran, bu füzelerle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisini ve hava kuvvetleri komutanlığı karargahını hedef aldığını duyurmuştu. Bağımsız füze uzmanı Fabian Hinz, İran'ın motor üretim tesisleri imha edilmiş olsa da yer altı üslerindeki parçalarla montaja devam edebileceğini ve her kullanım verisiyle manevra taktiklerini geliştirdiğini ifade ediyor. Savaş öncesinde İran'ın elinde bu modelden ve orta menzilli füzelerden yaklaşık 2 bin 500 adet bulunduğu tahmin ediliyordu.
