İran, Avrupa'nın yaptırım çabaları karşılık IAEA ile işbirliğini askıya aldı

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, Avrupa ülkelerinin Tahran'a Birleşmiş Milletler yaptırımlarını geri getirme girişimlerine karşılık olarak, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile işbirliğinin askıya alınacağını açıkladı.

KONSEYİN AÇIKLAMASI

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan başkanlığında toplanan Konsey, bölgesel durumu ve İsrail'in bölgedeki saldırganlığını değerlendirdi. 2015 nükleer anlaşmasının tarafları olan İngiltere, Fransa ve Almanya'nın Tahran'a BM yaptırımlarını yeniden uygulama çabaları da ele alındı. Toplantıda, mevcut koşullar altında İran'ın bölgesel barış ve istikrar için işbirliğine öncelik vereceği vurgulandı.

AVRUPA'NIN ADIMLARI

İran, 9 Eylül'de IAEA ile varılan, İsrail ve ABD saldırılarının ardından askıya alınan denetimlerin yeniden başlamasını sağlayacak anlaşmaya atıfta bulunarak, "Dışişleri Bakanlığının Ajans ile işbirliği yapma ve sorun çözme planları sunmasına rağmen, Avrupa ülkelerinin eylemleri, Ajans ile işbirliğini fiilen askıya alacaktır." dedi. Avrupa ülkelerinin, 28 Ağustos'ta, ABD'nin tek taraflı çekilmesinden sonra uygulanmayan 2015 nükleer anlaşmasındaki 'snapback' mekanizmasını devreye sokma kararı, İran'ın bu tepkisinin temel nedeni olarak gösterildi. Bu mekanizma, İran'ın anlaşmayı ihlal etmesi durumunda BM yaptırımlarının yeniden uygulanmasını sağlıyor.

SNAPBACK MEKANİZMASI VE SONUÇLAR

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Avrupalı ülkelerin bu mekanizmayı harekete geçirecek hukuki dayanağa sahip olmadığını belirtmişti. Rusya ve Çin ise, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne gönderdikleri mektupta, Avrupalı ülkelerin kararının hukuken geçersiz ve mantıksız olduğunu savundu. 'Snapback' süreci, yeni bir anlaşma sağlanamazsa veya son tarih uzatılmazsa 28 Eylül gece yarısı sona erecek ve İran'a BM yaptırımları otomatik olarak yeniden yürürlüğe girecek.