IMF son dakika uyarısı: Kemerleri bağlayın! Yapay zeka balonu patlarsa büyük buhran kapıda!

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, yapay zeka (AI) hisselerindeki coşkunun dot-com balonu gibi patlama riski taşıdığına dair sert bir uyarıda bulundu. Georgieva'nın "Kemerleri bağlayın, AI çılgınlığı dot-com kabusu gibi bitebilir" şeklindeki açıklaması, dünya genelinde piyasalarda endişe yarattı. Bu uyarı, The Economist dergisinin kapağındaki kehaneti de akıllara getirerek, küresel piyasaların altüst olabileceği senaryosunu gündeme taşıdı.

YAPAY ZEKA BALONU VE DOT-COM BENZETMESİ

Geçtiğimiz ay Washington'da düzenlenen IMF ve Dünya Bankası zirvesinde yapay zeka yatırımlarındaki rekor artışın bir balon olup olmadığı tartışmaları hakimdi. IMF'nin Ekim 2025 Dünya Ekonomik Görünüm raporu, AI yatırım patlamasının "keskin bir piyasa düzeltmesine" yol açabileceğini net bir şekilde ortaya koydu. Georgieva, AI kaynaklı "coşkunun" ani bir şekilde tersine dönebileceğini ve finansal koşulların "tarihin gösterdiği gibi birden tersine dönebileceğini" vurguladı. Bu durum, 2000'li yılların başındaki dot-com balonunu anımsatıyor. O dönemde Nasdaq'taki büyük yükselişin ardından yaşanan patlama, resesyonu tetiklemişti. Günümüzde Nvidia gibi devlerin trilyon dolarlık değerlere ulaşmasına rağmen, gerçek verimlilik artışının henüz tam olarak görülmemesi, benzer bir senaryonun tekrarlanabileceği endişesini artırıyor.

EKONOMİK GÖRÜNÜM VE RİSKLER

IMF'nin Ekim 2025 güncellemesine göre küresel büyüme 2025 için %3.2'ye revize edildi, ancak bu büyümenin büyük ölçüde AI yatırımlarına dayandığı belirtiliyor. Bu yatırımlar arasında veri merkezleri, çip fabrikaları ve bulut altyapısı gibi alanlar yer alıyor. Amerikan borsası S&P 500'ün %40'ının teknoloji hisselerinden oluşması ve OpenAI gibi şirketlerin yaklaşık 500 milyar dolarlık bir değerlemeye ulaşması dikkat çekiyor. IMF Başekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, "Bu dot-com benzeri bir balon. Değerlemeler şişti, ama verimlilik artışı yok. Patlarsa düzeltme kaçınılmaz" diyerek durumu özetledi. Amerika'da AI hisselerinden kaynaklanan enflasyonun da %2.7'ye yükselmesi, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) %2'lik hedefinden uzaklaştığına işaret ediyor. Dünyaca ünlü ekonomistler, AI hisselerinin 5 evreli bir balonun 3. aşamasında olduğunu belirtiyor: Yatırımlar patlıyor, şirketler birbirinin hissesini alıyor ve bir "ponzi" havası hakim. Aşırı değerlemeler, karlardan bağımsız bir yükseliş ve spekülatif balon kanıtları, durumu daha da riskli hale getiriyor. Ayrıca, Avrupa emeklilik fonları, Japonya ve Brezilya merkez bankalarının da AI hisselerine yatırım yapması, balonun patlaması durumunda küresel bir zincirleme etki yaratma potansiyelini artırıyor. Trump'ın Çin'e yönelik %100 gümrük tehdidi gibi jeopolitik riskler de bu tabloyu daha da karmaşıklaştırıyor.