Petrol piyasaları, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere ilişkin getirdiği yeni ve sıkılaştırılmış şartlar nedeniyle cuma günü önemli bir yükseliş kaydetti. İran'ın, Umman ile iş birliği içinde, boğazdan geçişine izin verilmeyen ve 'düşmanca' olarak nitelendirilen gemilere yönelik ağır para cezaları içeren bir teklif sunması, bölgedeki tansiyonu yeniden yükseltti.
BOĞAZDA YENİ KURALLAR, YÜKSELEN FİYATLAR
Bu gelişmelerin ardından Brent ham petrol vadeli işlemleri %1'lik bir artışla varil başına 84,38 dolara ulaşırken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol vadeli işlemleri ise %0,83'lük bir artışla 78,78 dolara yükseldi. Perşembe günü, İran'ın ABD ve İsrail gemilerinin geçişini yasaklama hazırlığında olduğu yönündeki haberler üzerine petrol fiyatları zaten 3 doların üzerinde bir sıçrama yapmıştı. Haftanın başında çatışmalara olası bir çözüm umuduyla düşüş yaşayan gösterge petrol fiyatları, bu yeni gelişmelerle birlikte tekrar 80 dolar seviyesinin üzerine çıktı. Analistler, bu durumun İran ile ABD arasındaki gerilimin henüz sona ermediğini gösterdiğini vurguluyor.
İRAN'IN TEKLİFİ VE PİYASA TEPKİSİ
Danışmanlık şirketi Rystad Energy'den Lin Ye'ye göre, piyasa doğrudan bir anlaşmayı değil, aksine 'normal akışın geri kazanılması değil, yönetilen ve koşullara bağlı bir koridorun' teyidini fiyatlıyor. İran'ın teklifi, ABD, İsrail ve 'düşman' kabul edilen diğer ülkelerin gemilerinin geçişinden önce tazminat ödemesini içeriyor. Fars haber ajansına göre, bu teklif parlamento komisyonunda inceleniyor ve ihlal edenlere kargo değerinin %20'sine kadar para cezası öngörülüyor. Üst düzey bir İranlı yetkiliye göre Tahran, boğazı kullanan gemilerden kargo bedelinin %5 ile %7'si arasında geçiş ücreti talep ederken, Umman %3 civarında bir ücreti tartışıyor. Washington ise hiçbir ücret ödenmemesini istiyor. Ancak ABD yaptırımları ve sigorta kısıtlamaları nedeniyle bu anlaşmanın uygulanmasının zor olduğu belirtiliyor. Petrol piyasası analiz şirketi Vanda Insights'ın kurucusu Vandana Hari, bu haftaki sinyallerin piyasa algısında bir hız treni etkisi yarattığını ancak anlaşmanın sağlanması için gerekenlerin belirsizliğini koruduğunu ifade etti. Öte yandan, Yemen'deki Husiler'in Suudi Arabistan hedeflerine yönelik saldırılarını sürdürmesi de bölgedeki istikrarsızlığı artırıyor.
