ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin tırmanmasının ardından İran'a yönelik art arda hava saldırıları düzenlediğini duyurdu. Cuma gecesi TSİ 21:00'de başlayan operasyonlarda İran'ın askeri tesisleri hedef alındı. Bu saldırılar, İran medyasında Sirik, Ahvaz ve Yezd kentlerinde duyulan patlama sesleriyle yankılanırken, ülkenin hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi. Aynı gece, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından yapılan ve iki petrol tankerinin Hürmüz Boğazı'nda mayına çarparak patladığına dair iddia, ABD ordusu tarafından yalanlandı. İran devlet televizyonu ise, Cuma sabahı erken saatlerde gerçekleşen ABD hava saldırılarının ülkenin güneyindeki Hürmüzgan eyaletinde yer alan ve stratejik öneme sahip köprüleri vurduğunu ve en az yedi kişinin ölümüne yol açtığını aktardı.
Siviller ve Altyapı Hedefte: Savaş Suçu İddiaları Yükseliyor
ABD'nin gerçekleştirdiği diğer hava saldırıları, Umman Körfezi'ndeki Çabahar Limanı'nda bulunan ve İran'ın Devrim Muhafızları tarafından Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırıları kolaylaştırmak amacıyla kullanıldığı iddia edilen bir kuleyi yerle bir etti. Ayrıca, kritik elektrik altyapısı ve İranşehri Havalimanı da ABD güçlerinin hedefi oldu. Bu saldırılar sonucunda İran Enerji Bakanlığı, elektrik şebekesinde meydana gelen aşırı yüklenmeden dolayı vatandaşlara elektrik ve klima kullanımlarını azaltma çağrısında bulunmak zorunda kaldı. Sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte güney bölgelerindeki aşırı sıcaklar ve enerji altyapısına yönelik saldırıların birleşimi, durumu daha da kritik hale getirdi. İnsan hakları uzmanları ise, askeri amaçlarla kullanılmayan sivil altyapılara yönelik saldırıların savaş suçu teşkil edebileceği uyarısında bulundu. İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kermanpur, yenilenen ABD saldırılarında en az 38 kişinin hayatını kaybettiğini ve 400'den fazla kişinin yaralandığını bildirdi. Bu saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik stratejisini, altyapı ve güç santrallerinin hedef alınmasını da kapsayacak şekilde genişlettiğini gösteriyor.
Bölgesel Geri Adımlar ve Ateşkes Umutları Azalıyor
ABD ile İran arasındaki gerilim, sadece iki ülke ile sınırlı kalmayıp, bölgedeki diğer aktörleri de içine çekiyor. İran ordusu, ABD saldırılarına Bahreyn, Kuveyt, Ürdün, Umman ve Katar'ı hedef alarak misilleme yaptı. Katar'da İran'ın füzelerini engellemeye çalışan hava savunma sistemlerinin enkaz parçaları bir çocuğun yaralanmasına neden olurken, Kuveyt'te bir elektrik ve su arıtma tesisi İran saldırıları sonucu hasar gördü. İran devlet medyası, ABD'nin boğazdaki ana petrol ihracat terminali olan Hark Adası'nda demirli bulunan boş bir petrol tankerini vurduğunu da duyurdu. Yedinci gününe giren mevcut çatışmalar, boğazı açık tutma ve kalıcı bir ateşkes için müzakerelere zemin hazırlamayı amaçlayan ABD-İran arasındaki geçici anlaşmayı daha da baltaladı. İran'ın boğazı kapatma tehdidi ve ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı yeniden yürürlüğe koyması, bölgedeki tansiyonu daha da artırıyor. İran Devrim Muhafızları, ABD saldırılarının altyapılara yönelik devam etmesi halinde ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkelerin yıkıcı bir bedel ödeyeceği tehdidinde bulunurken, kırmızı çizgilerin aşılmasının ve sivil altyapıların hedef alınmasının bedelinin çok ağır olacağını vurguladı. Savaşın başlangıcından bu yana dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birini sağlayan Hürmüz Boğazı, artan şiddetle birlikte taşımacılıkta büyük azalmalara neden olurken, geçişe devam eden gemilerin çoğunun İran rotasını kullandığı belirtildi. Bu durum, uluslararası enerji piyasalarında büyük belirsizliklere yol açıyor.
