Hantavirüs paniği: Bilimsel gerçekler, bireysel önlemlerle küresel endişeleri azaltıyor

MV Hondius gemisindeki hantavirüs vakaları, pandemi sonrası hassaslaşan kamuoyunda yeni bir endişe dalgası yaratırken, konunun uzmanları bu virüsün yayılım dinamikleri ve bulaşma riskleri hakkında önemli bilgiler paylaşıyor. İstanbul Arel Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Güzel, mevcut durumu akademik bir perspektifle ele alarak, küresel bir panik havasına gerek olmadığını ancak bireysel korunma tedbirlerinin hayati önem taşıdığını vurguluyor.

HANTAVİRÜSLERİN TARİHSEL KÖKENİ VE ANDES TÜRÜNÜN AYRICALIĞI

Dr. Aylin Dağ Güzel, hantavirüslerin tıp dünyası için yeni bir tehdit olmadığını belirterek, bu virüs grubunun Bunyaviridae ailesine ait ve 1978'den beri bilindiğini ifade etti. Kemirgenler ve böcekçiller aracılığıyla yayılan en az 40 farklı hantavirüs türü bulunduğunu belirten Güzel, "Her virüs tipi, kendine özgü bir kemirgen türüyle konakçılık ilişkisi kurar. Yani aslında doğada uzun yıllardır var olan zoonotik bir etkenden bahsediyoruz" dedi. Şu anki endişelerin odağında yer alan Andes Hantavirüsü (ANDV)'nün ise, insandan insana bulaşabildiği belgelenmiş tek tür olması nedeniyle dikkat çektiğini ekledi. Gemiyle bağlantılı vakaların insandan insana bulaşma yoluyla gerçekleşmediği ve bu geçişin son derece nadir olduğu yönündeki literatür verilerine işaret eden Güzel, yaygın bir pandemi riskinin mevcut olmadığını, ancak temaslı takibi ve izolasyonun önemini vurguladı.

FARKLI COĞRAFYALAR, FARKLI HANTAVİRÜS TABLOLARI VE TÜRKİYE RİSK ANALİZİ

Hantavirüslerin farklı coğrafyalarda farklı hastalıklara yol açtığına dikkat çeken Dr. Güzel, Amerika kıtasında Hantavirüs Kardiyopulmoner Sendromu (HCPS) ile görülen yüksek ölüm oranlı vakalara karşın, Avrupa ve Asya'da Renal Sendromla Seyreden Hemorajik Ateş (HFRS) tablosunun daha yaygın olduğunu açıkladı. Türkiye'de de yaban hayatındaki kemiricilerde hantavirüs varlığının bilindiğini ve Zonguldak-Bartın'da ilk vakanın 2009'da rapor edildiğini belirten Güzel, Türkiye'deki vakaların genellikle Avrupa tipi HFRS olduğunu ve ölüm oranlarının daha düşük seyrettiğini söyledi. Vatandaşlara yönelik önemli uyarılarda bulunan Dr. Güzel, kapalı ve atıl alanlara girerken ortamı havalandırmanın, temizlik sırasında kuru süpürmeden kaçınmanın ve riskli bölgelerde maske, gözlük ve eldiven kullanımının zorunlu olduğunu vurguladı. Hastalığın başlangıçta grip ile karıştırılabileceğini ve erken tanının hayati önem taşıdığını belirten Güzel, onaylanmış bir aşının veya spesifik bir ilacın bulunmadığını ancak yoğun bakım desteği ve sıvı dengesinin hayatta kalma şansını artırdığını sözlerine ekledi.