Massachusetts Amherst Üniversitesi'nden bilim insanları, güneş panelleri altında gerçekleştirilen tarımsal fotovoltaik uygulamalarının turna yemişi üretimi ve bitki fizyolojisi üzerindeki etkilerini incelemek üzere bir saha değerlendirmesi yaptı.
Çalışma detayları
Plymouth'taki ticari bir “Howes” bataklığında, kasım 2023 - mart 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu çalışma kapsamında, yerden yaklaşık 3 metre yükseklikte kurulan sabit güneş panellerinin altındaki bitkilerin gelişim süreçleri gözlemlendi. Araştırmacılar, tamamen açık bir kontrol alanını %30, %35 ve %37 oranlarında gölgelenen parsellerle karşılaştırarak incelemelerde bulundular.
Elde edilen veriler
İlk yıl sonuçlarına göre, bitkilerin yaprak su içeriğinde iyileşme ve elektrolit sızıntısında azalma gözlemlendi. Bu durum, bitkilerin su tutma kapasitesini artırarak hücresel zar hasarlarını sınırladı. Ancak, gölgeleme oranının artmasıyla birlikte fotosentetik aktivitede ve karbon rezervlerinde belirgin bir düşüş yaşandı. Yüksek gölgeleme oranı, fotosentezdeki azalma ve stres bileşenlerindeki kayıpları en üst seviyeye çıkardı. Çalışmada, toplam hasat ağırlığı, meyve boyutu ya da tüketici lezzet testlerine dair verilere yer verilmedi. UMass Cranberry İstasyonu, Haziran 2026'da yaptığı açıklamada gölgelemenin meyve kalitesi ve ürün verimliliği üzerindeki nihai etkilerine dair analizlerin devam ettiğini bildirdi. 2026 tarihli literatürde, güneş panelleri altında yetiştirilen turna yemişlerinde daha düşük toplam çözünür katı madde, artmış titrasyon asitliği, düşen fenolik bileşenler ve azalmış antioksidan aktivitesi tespit edildiği aktarıldı. Massachusetts'teki iki ayrı projenin verileri arasında karışıklık yaşandığı da vurgulandı. Uzmanlar, agrivoltaik sistemlerin başarısını etkileyen değişkenler arasında panel yüksekliği, sıralar arası mesafe, yönelim, gölge oranı, kurulum şartları, hava koşulları ve bitki çeşidinin bulunduğunu belirtti. Kurulum sürecinin ilk sezon meyveleri üzerindeki olası etkileri nedeniyle, sistemlerin uzun vadeli sonuçlarına ulaşabilmek için araştırmaların devam etmesi gerektiği ifade edildi.
