Gümüşte rekor yükseliş: Altını geride bıraktı, arz sıkıntısı riski kapıda

Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD'nin ekonomik politikaları, yatırımcıları güvenli liman varlıklarına yönlendirirken, altın bu yıl önemli bir değer kazandı. Ancak son dönemde tüm dikkatler gümüşe çevrildi. Değerli metal arzındaki daralma, Londra borsasında gümüşün Ekim ortasından bu yana yüzde 70'lik bir artış kaydetmesine neden oldu. Bu durum, altının aynı dönemdeki yüzde 55'lik artışını geride bıraktı. Hem altın hem de gümüş, siyasi çalkantılar, enflasyon ve döviz kuru zayıflığı gibi dönemlerde fiyat istikrarı arayan yatırımcılardan gelen talep artışıyla karşı karşıya kalıyor.

GÜMÜŞÜN FAYDALARI VE TALEP KAYNAKLARI

Gümüş, sadece nadir ve estetik bir metal olmanın ötesinde, çeşitli ürünlerde değerli bir bileşen haline getiren faydalı özelliklere sahip. Stokların yılların en düşük seviyesine inmesi ve yatırımcıların talebinin sürmesi, birçok sektörü etkileyebilecek bir arz sıkıntısı riskini beraberinde getiriyor. ABD, Fransa ve Japonya gibi büyük ekonomilerdeki siyasi ve mali belirsizlikler, bu ülkelerin para birimleri üzerinde baskı oluşturuyor. Yatırımcılar, bu durum karşısında "değer düşürme ticareti" olarak bilinen yöntemle altın ve gümüş gibi varlıklara yönelerek ABD doları, euro ve yene olan maruziyetlerini azaltmaya çalışıyor. Gümüş, devre kartları, anahtarlar, elektrikli araçlar, piller, güneş panelleri ve tıbbi cihaz kaplamalarında mükemmel bir elektrik iletkeni olarak kullanılıyor. Ayrıca altın gibi mücevher ve madeni para yapımında da popülerliğini koruyor. Ons başına altından daha ucuz olması, bireysel yatırımcılar için daha erişilebilir olmasını sağlıyor ve değerli metal yükselişlerinde daha keskin fiyat hareketleri gösterme eğiliminde. Çin ve Hindistan, geniş endüstriyel altyapıları, kalabalık nüfusları ve gümüş mücevherlerin nesilden nesile aktarılan bir değer saklama aracı olarak görülmesi nedeniyle gümüşün en büyük alıcıları konumunda. Hükümetler ve darphaneler de külçe para ve diğer ürünlerin üretimi için önemli miktarda gümüş tüketiyor.

PİYASAYI BENZERSİZ KILAN FAKTÖRLER VE ARZ SIKINTISI

Gümüşün çeşitli kullanım alanları, piyasa fiyatının üretim döngüleri, faiz oranlarındaki değişimler ve yenilenebilir enerji politikaları gibi çok çeşitli olaylardan etkilenmesine neden oluyor. Küresel ekonomi hızlandığında endüstriyel talep gümüşü yukarı çekerken, durgunluk yaklaştığında yatırımcılar devreye giriyor. Günlük ciro daha düşük, stoklar az ve likidite hızla tükeniyor. Londra Külçe Altın Piyasası Birliği tarafından denetlenen kasalarda yaklaşık 790 milyon ons gümüş bulunurken, altının değeri 284 milyon ons. Ancak gümüşün ağırlık başına değeri daha düşük. Londra'da depolanan gümüşün değeri yaklaşık 40 milyar dolar iken, altının değeri 1,1 trilyon dolar. LBMA verileri, küresel ticaretin merkezi olan Londra'daki gümüş stoklarının 2021 ortasından bu yana yaklaşık üçte bir oranında azaldığını gösteriyor. Bu durum, ödünç verme veya teslimat için daha az metalin bulunmasına yol açıyor. Küresel gümüş talebi, dört yıl üst üste maden üretimini aşarak Londra'daki arz tamponunu aşındırdı. Gümüş destekli borsa yatırım fonları yeni yatırımlar çekerken, saklama kuruluşları fiziksel külçeleri güvence altına almak zorunda kaldı. ABD'nin bazı ithal metallere yönelik gümrük vergisi önerisi de spekülatif alımları körükleyerek stokların daha da azalmasına neden oldu. Londra'daki spot fiyatlar, New York'taki vadeli işlemlere kıyasla çok yıllık primlerle işlem görüyor, bu da likidite sıkıntısına ve gümüş külçelerini güvence altına alma mücadelesine yol açıyor. Hindistan'dan gelen yüksek talep, ülkenin bayram dönemiyle birleşince gümüş ithalatının geçen yıla göre neredeyse iki katına çıkmasına neden oldu. Hintli alıcılar küresel referans fiyatlarının yüzde 10 veya daha fazla üzerinde prim ödüyor ve bu durum Batı kasalarından daha fazla metali çekerek sıkışmayı artırıyor. Gümüşün kritik bir bileşen olduğu güneş paneli üretimi gibi sektörlerde, yüksek fiyatların devam etmesi karlılığı olumsuz etkileyebilir ve alternatif metallerin kullanımını teşvik edebilir. Küresel maden üretimi, cevher kalitelerindeki düşüş ve sınırlı yeni proje geliştirmeleri nedeniyle kısıtlı kalmaya devam ediyor. Meksika, Peru ve Çin gibi en büyük üreticiler, düzenleyici engeller ve çevresel kısıtlamalar gibi çeşitli aksaklıklarla karşı karşıya. Stokların New York'tan Londra'ya taşınması mevcut krizi çözebilir ancak kalıcı arz açıklarını gidermeyecektir. Piyasanın dengeyi bulup bulmayacağı veya yeni bir panik alım dalgasıyla karşı karşıya kalıp kalmayacağı, yeni arzın kasalara ne kadar hızlı ulaşabileceğine bağlı olacaktır.