Gömülü 20 Yaş Dişleri: Yıllarca Süren Yanlış Farenjit Tedavilerinin Nedeni Olabilir

Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Birkan Taha Özkan, gömülü 20 yaş dişlerinin sessizce iltihaplanarak, hastanın farkında olmadan arka boğaz bölgesinde inflamasyona neden olduğunu ve yıllarca süren yanlış farenjit tedavilerine yol açabileceğini açıkladı.

GÖMÜLÜ 20 YAŞ DİŞLERİ VE BOĞAZ AĞRILARI

Özkan, binlerce kişinin geçmeyen boğaz ağrılarının, yutkunma güçlüğünün veya tekrarlayan bademcik iltihaplarının kulak burun boğaz kaynaklı olduğunu düşünerek tedavi gördüğünü, ancak asıl sorunun gömülü 20 yaş dişlerinde olabileceğini belirtti. Boğaz kültürü temiz çıkan hastaların mutlaka diş hekimine yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Sürekli tonsilit, farenjit ve üst solunum yolu enfeksiyonu geçirenlerin ise öncelikle diş hekimi ve Ağız Diş Çene Cerrahisi Uzmanına başvurmaları gerektiğini söyledi. Antibiyotiklerin geçici rahatlama sağladığını, ancak antibiyotik direncine yol açabileceğini ve boğaz pastilleri ile spreylerin ise sadece yüzeysel etki gösterdiğini ifade etti.

2024 ARAŞTIRMASI VE SAĞLIK BAKANLIĞI VERİLERİ

2024 yılında Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, gömülü 20 yaş dişi bulunan hastalarda boğaz mukozasında kronik inflamasyon görülme oranının yüzde 62 olduğunu belirten Özkan, dişin cerrahi olarak alınmasının ardından boğaz ağrılarında yüzde 85, geniz akıntısı ve öksürükte yüzde 72 düzelme olduğunu kaydetti. Sağlık Bakanlığı'nın 2024 raporunda ise yılda 4'ten fazla farenjit atağı geçirenlerin yüzde 38'inde kontrolsüz gömülü 20'lik diş saptandığını ve diş çekiminden sonra enfeksiyon nüksünün yüzde 87 azaldığını açıkladı. En yüksek risk grubunun 18-35 yaş arası kadınlar olduğunu da sözlerine ekledi.

TEDAVİ SÜRECİ VE UYARI

Ayda birkaç kez tekrarlayan boğaz ağrısı, ağız açıklığında kısıtlılık, yutkunma güçlüğü, geniz akıntısı, kronik gıcık hissi, tek taraflı çene altı veya kulak arkası ağrısı, diş eti arkasında baskı hissi, kötü ağız kokusu ve ön dişlerde çarpıklık şikayetleri yaşayanların mutlaka diş hekimine başvurması gerektiğini belirten Özkan, 20'lik dişin çekilmemesi durumunda lenfatik sistemin sürekli inflamasyon altında kalabileceğini, boğazdaki mukozal dokunun kendini yenileyemediğini ve komşu dişlerde çürüme, kemik kaybı ve apse gelişebileceğini, hatta sinüs enfeksiyonları, çene ağrısı ve kulak çınlamasına kadar ilerleyebileceğini ifade etti. Tedavide öncelikle dişin konumunun panoramik röntgen ve gerektiğinde 3 boyutlu tomografi ile belirlenmesi gerektiğini, her gömülü dişin aynı şekilde çekilmediğini ve işlemin steril ameliyathane koşullarında ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanı tarafından yapılması gerektiğini vurguladı. Özkan, farenjit, larenjit ve tonsilitin ikincil bir hastalık olduğunu ve kaynağının doğru yerde aranmaması durumunda yıllarca gereksiz tedavilerle zaman kaybedilebileceğini belirterek, diş ve çene cerrahisi uzmanı değerlendirmesiyle bu döngünün kırılabileceği uyarısında bulundu.