Türkiye'nin istihdam piyasasındaki tablo, aylık bazda giderek daha da karamsar bir görünüm çiziyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan son veriler, dar tanımlı işsizlik oranının yatay bir seyir izlediğini gösterse de, gerçek işsizlik oranındaki artış dikkat çekiyor. Mayıs ayında, bir önceki aya göre işsizlik oranı yüzde 8.2 seviyesinde sabit kalırken, Türkiye genelinde 15 yaş ve üzeri işsiz sayısı 9 bin kişi artarak 2 milyon 883 bine ulaştı.
ATIL İŞGÜCÜ ORANI YÜZDE 31'E YÜKSELDİ
Resmi rakamların ötesine bakıldığında, "gerçek işsizlik" olarak bilinen zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı, aylık bazda 0.9 puanlık bir artışla rekor seviye olan yüzde 31'e fırladı. Bu durum, dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki farkı 22.8 puana taşıdı. Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından yapılan bir çalışma ise, geniş tanımlı kadın işsizliğinin yüzde 40.8 gibi endişe verici bir seviyeye ulaştığını ortaya koydu.
PANDEMİ SONRASI EKONOMİK KRİZ DERİNLEŞİYOR
İktisatçı İnan Mutlu'nun "Resmi işsizlik durağan, gerçek işsizlik pandemiden beter. Şimşek programı pandemiden daha yıkıcı" şeklindeki yorumu, mevcut ekonomik durumun vahametini gözler önüne seriyor. DİSK-AR'ın raporlarına göre, pandeminin başlangıcı olan Ocak 2020'de 7.3 milyon olan geniş tanımlı işsiz sayısı, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in göreve geldiği Haziran 2023'te 9.1 milyona, Mayıs 2026'da ise tam 12.6 milyona yükseldi. Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı Mayıs ayında bir önceki aya göre 285 bin kişi artışla 32 milyon 463 bin kişiye ulaşsa da, genel istihdam oranı yüzde 48.5 seviyesinde kalarak yüzde 50'nin altında kaldı. Bu oran erkeklerde yüzde 66.1 iken, kadınlarda sadece yüzde 31.4 olarak kaydedildi. İşgücüne katılma oranı da benzer bir tablo çizerek, erkeklerde yüzde 71'e karşılık kadınlarda yüzde 35 seviyesinde kaldı. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20.2, işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı ise yüzde 20.5 olarak tahmin edildi. DİSK-AR'ın 12.6 milyon olarak açıkladığı işsiz sayısı içinde, 4.3 milyon kişi haftalık 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışma isteği taşıyor. Ayrıca 5.5 milyon kişi ise çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor. Bu durum, geçim sıkıntısının bir sonucu olarak zamana bağlı eksik istihdamdaki artışın temel nedeni olarak gösteriliyor. Genç işsizlik oranı da bir önceki aya göre 0.4 puan artışla yüzde 14.8'e yükselerek, gençlerin geleceğe dair kaygılarını artırıyor. Bu oranın erkeklerde yüzde 11.2, kadınlarda ise yüzde 21.8 olduğu belirtildi.
