Gazze'deki Yıkımın Korkunç Boyutları: 76 Bin Ölüm, 70 Milyar Dolarlık Kayıp

Gazze Şeridi, 41 km uzunluğu ve 6-12 km arasındaki değişen genişliğiyle Akdeniz kıyısında 365 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. 2023 öncesinde 2.2 milyon nüfusuyla dünyanın en yoğun nüfuslu bölgelerinden biri olan Gazze, 7 Ekim 2023 öncesindeki durumunu anlamak için o döneme bakmak gerekmektedir.

GAZZE'DE İNSANİ DRAM

Nüfusunun yaklaşık yüzde 70'i, 1947 ve 1967'deki savaşlar sonrası yerinden edilmiş Filistinli göçmenlerin torunlarından oluşan Gazze Şeridi'nde, İsrail ablukası nedeniyle zaten %65 oranında bir yoksulluk hüküm sürmekteydi. Buna rağmen, eğitim seviyesi yüksek bir tablo sergiliyordu. Bölgede; yaklaşık 625 devlet okulu, 288 Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı okulu ve 50 özel okul bulunuyordu. Toplam öğrenci sayısı 600 bin olarak belirtiliyordu ve yüksek öğretim kurumlarının da bulunduğu Gazze'de okullaşma oranı %97'ye ulaşıyordu. Temel geçim kaynakları arasında balıkçılık, küçük zanaatlar, zeytin, narenciye ve sebze üretimi yer alıyordu. Sahil şeridi, yaz aylarında halkın sosyalleşme alanıydı.

YIKIM VE KAYIPLAR

Filistin Sağlık Bakanlığı ve Gazze Medya Ofisi'nin verilerine göre, iki yıllık süreçte yaşananlar rakamlarla şöyle özetlenmektedir: İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarında 67 bin 139 Filistinli hayatını kaybederken, kayıplarla birlikte bu sayı 76 bin 639'a ulaşmaktadır. Yaralı sayısı ise 170 bine yaklaşmıştır. İsrail'in ateşkesi bozduğu 18 Mart 2025 tarihinden bu yana düzenlenen saldırılarda 13 bin 549 Filistinli öldürülmüş, 57 bin 542 kişi ise yaralanmıştır. Enkaz altından çıkarılamayan binlerce ölü defnedilememiştir. İsrail'in abluka politikası sonucu açlık, susuzluk ve sıhhi nedenlerle ölümler artmış, 120 binden fazla yardım kamyonunun girişi engellenmiştir. Bu durum nedeniyle 154'ü çocuk olmak üzere 460 kişi yaşamını yitirmiştir. Ayrıca, 14'ü çocuk 17 kişi donarak ölmüştür. 197 ambulans ve 61 sivil savunma aracı hedef alınmıştır. 2 yıldır devam eden saldırılarda ölen çocuk sayısı 20 bini, hayatını kaybeden kadınların sayısı ise 12 bin 500'ü aşmıştır. Saldırılarda 1.670 sağlık çalışanı ve 254 gazeteci de hayatını kaybetmiştir. 6 bin aile bütün üyeleriyle birlikte yok olmuştur. Gazze'deki binaların yaklaşık %90'ı yaşanılamaz hale gelmiş, 200 bin tondan fazla patlayıcı kullanıldığı belirtilmektedir. Eğitim kurumlarının %95'i hasar görmüştür. Altyapı sistemleri çökmüş, 5 bin kilometreyi aşan elektrik hattı tahrip olmuş ve 725 su kuyusu zarar görmüştür. Gazze Medya Ofisi, İsrail ordusunun hastanelerin içinde yedi toplu mezar açtığını ve 2.450 kişinin naaşını çaldığını iddia etmiştir. 15 temel sektörde 70 milyar dolarlık bir kayıp oluşmuş, bunun 28 milyar dolarını yıkılan konutlar oluşturmuştur. BM Kalkınma Programı'na göre Gazze, gelişmişlik bakımından 70 yıl öncesine, 1955'ler seviyesine geri dönmüştür. BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı'na göre, olası bir ateşkes sonrası Gazze'nin ekonomik verilerinin 2022 yılı değerlerine ulaşması 350 yıl sürebilir.