Fırtınada ağaçların yaydığı morötesi sinyaller ölçüldü

Penn State Üniversitesi araştırmacıları, fırtınalarda ağaçların dalları ve yaprak uçlarında oluşan korona deşarjlarını morötesi sinyallerle kaydetti. Bulgular, 70 yıldır gündemde olan bu elektriksel olayın doğada gözlemlenmesini sağladı.

Minibüsün tavanından yapılan gözlem

Patrick J. McFarland’ın liderliğindeki ekip, 2013 model bir minibüsün tavanına periskop, lazer mesafe ölçer ve morötesi teleskop yerleştirerek fırtına gözlemlerine çıktı. Kuzey Carolina’da, üniversite otoparkından yaklaşık 30 metre uzaktaki sakız ağacını izleyen araştırmacılar, yaklaşık 2 saat süren gök gürültülü sağanakta 90 dakika içinde 859 morötesi sinyal kaydetti. Yakındaki çam ağacında da 93 parıltı belirlendi. Her bir deşarjın süresi bir göz kırpmasıyla birkaç saniye arasında değişti.

Atmosfer ve ağaçlar üzerindeki etkisi

Korona deşarjı, fırtına bulutlarının tabanındaki negatif yüklerin yerdeki pozitif yükleri çekmesiyle oluşuyor. Elektrik, ağaç gövdesinden dallara ve yaprakların sivri uçlarına ilerliyor; elektrik alanının yoğunlaştığı noktalarda küçük kıvılcımlar meydana geliyor. Bunlar yıldırım gibi gürültülü ve sıcak değil, insan gözünün seçemeyeceği kadar zayıf ve sessiz parıltılar olarak tanımlanıyor. Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu parıltıların yaydığı morötesi ışık su buharını parçalayarak hidroksil radikalleri oluşturabiliyor. Bu moleküller kirletici gazları ve metanı nötralize ediyor. Öte yandan mikroskobik kıvılcımlar yaprak uçlarında hücresel hasar ve yanıklara neden olabiliyor. Araştırmacılar, olayın orman sağlığına uzun vadeli etkilerini ve fırtınalarla ilişkisini incelemeyi sürdürüyor.