Emeklilikte adaletsizlik: SGK emeklisi sürünürken, Merkez Bankası emeklisi hayatını yaşıyor

Türkiye'de emekliler arasında derin bir gelir uçurumu yaşanıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) emeklileri aylık 20 bin lirayı zor alırken, Merkez Bankası Mensupları Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı'ndan (MERVAK) emekli olanlar 100 bin liraya varan aylıklar alıyor. Bu durum, sosyal güvenlik sistemindeki çarpıklığı gözler önüne seriyor.

MERVAK'IN AVANTAJLARI

MERVAK emeklileri sadece yüksek maaşlarla değil, ek yardımlarla da destekleniyor. Merkez Bankası çalışanlarına 35-100 bin lira arasında kira yardımı yapılıyor, yılda üç maaş tutarında performans ödemesi veriliyor. Ayrıca, emekli veya aile fertlerinin vefatında 15 bin lira ölüm yardımı sağlanıyor. Buna karşılık SGK, yalnızca emeklinin ölümünde 6 bin 398 lira yardım yapıyor ve eş veya çocuk ölümlerinde destek sunmuyor.

SGK'NIN MALİ YÜKÜ

Kötü yönetim nedeniyle mali yapısı giderek bozulan SGK, Hazine'ye de büyük bir yük oluşturuyor. 2025 yılında, halktan toplanan vergilerden 1 trilyon 10 milyar lira Hazine yardımı olarak SGK'ya aktarıldı. Bütçeden ayrıca emeklilerin bayram ikramiyesi için 115 milyar TL, en düşük emekli maaşına yapılan ek zamlar için 157 milyar lira ve diğer destek ödemeleri için toplamda 988 milyar lira daha transfer edildi.

MERVAK'IN KURULUŞU VE ÖDEMELER

1988'de dönemin TCMB Başkanı Rüştü Saracoğlu tarafından kurulan MERVAK, Merkez Bankası'nın artan personel sayısını azaltmak amacıyla faaliyete geçirildi. Yüksek emeklilik tazminatı ve maaş fırsatını değerlendiren 4 bin çalışan emekli oldu. Merkez Bankası kaynaklarından MERVAK'a yapılan yüklü ödemeler 2002 yılında sona erdi. Günümüzde ise Merkez Bankası, 2024'te 3 bin 892 çalışanına toplam 9 milyar 468 milyon 292 bin lira ödeme yaptı ve personel başına aylık ortalama 202 bin 730 lira ödedi. 2025 ve 2026 zamlarla birlikte bu rakamın 313 bin 599 liraya ulaştığı tahmin ediliyor. Kamuda memur maaşları 58-180 bin lira arasında değişirken, özel sektör çalışanları 28 bin 75 liralık asgari ücretle geçinmeye çalışıyor. Bu tablo, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın 'bir simidi üç emekliyle paylaşma' sözünü hatırlatıyor; Işıkhan'ın emeklisi çeyrek simitle yetinirken, Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'ın emeklisi rahat bir yaşam sürüyor.