Küresel piyasalarda jeopolitik gerilimler ve iklimsel değişimler, özellikle tarım ürünlerinde arz endişelerini artırarak fiyatlarda belirgin yükselişlere neden oluyor. Bu durum, tahıl grubunda öne çıkan mısır fiyatlarında sert bir artışa yol açtı.
El Nino ve kuraklık fiyatları etkiledi
Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören mısırın kile başına fiyatı, El Nino hava olayının etkileri, kuraklık ve Rusya-Ukrayna arasındaki jeopolitik riskler nedeniyle 5,2425 dolara yükselerek son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu rakam, 31 Temmuz 2023'te kaydedilen 5,2450 dolarlık zirveye oldukça yakın. Temmuz sonuna göre %11'in üzerinde bir artış gösteren mısır fiyatları, yıl sonuna göre ise %17'yi aşan bir yükseliş kaydetti. Fiyatlar daha sonra 5,18 dolar civarında dengelendi. ABD'deki mahsul verilerine dair artan endişeler, arzın daralacağına dair beklentileri güçlendirerek bu zirveye ulaşılmasında etkili oldu. Ayrıca, ABD'nin mısır ihracatındaki artış da yükseliş eğilimini destekliyor. ABD'nin mısır üretim bölgelerindeki sıcak ve kurak hava koşulları, Avrupa'daki olumsuz iklimler ve Ukrayna'dan yapılan tahıl sevkiyatlarındaki aksaklıklar, küresel mısır arzı hakkında endişeleri artırıyor. ABD'nin orta batısındaki hasadın beklentilerin altında kalması ve Rusya ile Ukrayna arasındaki nakliye rotalarına yönelik saldırılar, tahıl ihracatını olumsuz etkiliyor.
Uzman görüşü: Fiyatlar güçlü kalmaya devam edecek
Emtia piyasasında risklerin iki yönlü hale geldiği belirtiliyor; bir yandan hava koşulları üretimi tehdit ederken, diğer yandan jeopolitik gelişmeler mevcut mahsulün tüketicilere ulaşmasını tehlikeye atıyor. Yüksek enerji ve gübre maliyetleri göz önüne alındığında, ek arz şoklarını telafi etme imkanları daralıyor. Öte yandan, ABD Merkez Bankası'nın faiz artırım beklentilerinin azalması ve dolara olan talebin düşmesi, emtia piyasasını olumlu etkiliyor. Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, haziran ayından itibaren etkili olan El Nino'nun önümüzdeki yılın başına kadar devam etmesinin beklendiğini belirtti. Bu durumun, özellikle Brezilya, ABD ve Güneydoğu Asya'da mısır rekoltesinin azalacağı endişelerini artırdığını ifade etti. Ergezen, mısırdaki yükselişte petrol fiyatlarının da etkili olduğunu, petrol fiyatları yüksek seyrederken biyodizel üretiminde kullanılan mısıra talebin arttığını vurguladı. Dünyada üretilen mısırın yaklaşık %60'ının endüstriyel alanda kullanıldığını belirten Ergezen, El Nino ve petrol fiyatlarındaki etkilerin birleşimiyle mısır fiyatlarında ciddi bir yukarı yönlü hareketlenme görüldüğünü dile getirdi. Ergezen, petrol fiyatlarının mevcut seviyelerde kalması ve ABD ile İran arasında kalıcı bir anlaşma olmaması durumunda, mısır fiyatlarında sert ve derin bir geri çekilme beklemediğini, fiyatların en azından güçlü kalmaya devam edeceğini öngörüyor.
