Binlerce yıl önce suları tamamen çekilen devasa Bonneville Gölü'nün eski kıyı çizgileri, günümüzde dağ yamaçlarında halka şeklinde belirgin izler bırakmış durumda. Kuruyan göl tabanında ise kilometrelerce uzanan, açık renkli ve yoğun mineral birikintileriyle kaplı düzlükler hakim. Günümüzdeki Büyük Tuz Gölü, Utah Gölü ve Sevier Gölü gibi oluşumlar, bu devasa gölün geride kalan parçaları olarak biliniyor.
Tarihi taşkın gölü küçülttü
Bonneville Gölü'nün hikayesi yaklaşık 55 bin yıl öncesine dayanıyor. Bölgenin daha serin ve yağışlı olduğu bir dönemde oluşup büyüyen göl, en geniş haline ulaştığında yaklaşık 52 bin kilometrekarelik bir alanı kaplıyordu. Utah'ın büyük bir bölümünü kapsayan bu devasa su kütlesi, Idaho ve Nevada eyaletlerine kadar uzanıyordu. Ancak yaklaşık 18 bin yıl önce, Red Rock Pass bölgesindeki doğal bir setin aşılmasıyla gölden büyük miktarda su dışarı boşaldı. Bu olay, Kuzey Amerika tarihinin en büyük taşkınlarından birini tetikledi ve NASA'nın verilerine göre, sadece altı hafta gibi kısa bir sürede göl seviyesi 105 metreden fazla düştü.
Mineraller ve kara hız denemeleri
Utah Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nun tahminlerine göre, bu taşkın sırasında boşalan su miktarı yaklaşık 4 bin 500 kilometreküp olarak hesaplanıyor; bu da Michigan Gölü'nün su hacmine oldukça yakın bir değer. İklimin zamanla daha sıcak ve kurak hale gelmesiyle birlikte gölün hacmi giderek azaldı. Suyun buharlaşmasıyla geride tuz ve çeşitli mineraller kaldı. Günümüzde meşhur Bonneville Tuz Düzlükleri de tam olarak bu jeolojik sürecin bir sonucudur. Göl tabanının bazı bölgelerinde oluşan bu düz tuz yüzeyleri, hem mineral çıkarma faaliyetleri hem de kara hız rekoru denemeleri için benzersiz bir alan oluşturdu. NASA'nın bu bölgeyi Venüs görevleri için test alanı olarak kullanması da dikkat çekiyor; zira bölgenin zorlu jeolojik yapısı, mühendisler tarafından "Dünya'daki Venüs" olarak adlandırılıyor. Yeni uydu görüntüleri, gölün ortadan kalkmasından binlerce yıl sonra bile eski kıyı çizgilerinin, tuz düzlüklerinin ve mineral katmanlarının uzaydan dahi görülebildiğini ortaya koyuyor.
