Yunanistan’ın Antikythera adası açıklarında bir grup dalgıç, Roma dönemine ait bir gemi batığına ulaşarak, insanlık tarihinin en büyük arkeolojik keşiflerinden birine imza attı. Yüzlerce yıl denizin dibinde kalmış olan bu batık, amforalar, heykeller ve lüks eşyalarla doluydu. Ancak tüm bu buluntuların arasında, korozyona uğramış bir bronz ve ahşap kütlesi dikkat çekiyordu. O an, kimsenin farkında olmadığı bir gizemin kapıları aralanmıştı.
ANTİKYTHERA DÜZENİĞİ'NİN KEŞFİ
Antikythera, bilim dünyasında tek bir isimle anılıyor: Antikythera Düzeneği. MÖ 150 ile 100 yılları arasına tarihlenen bu cihaz, tarihin bilinen ilk analog bilgisayarı olarak kabul ediliyor. Atina Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde büyük bir titizlikle korunan bu cihaz, gökyüzünün mekanik bir simülasyonunu sunarak, Ay, Güneş ve bilinen gezegenlerin döngülerini milimetrik olarak hesaplayabiliyordu.
GİZEMİN PERDESİ ARALANIYOR
Cihazın ön yüzünde yer alan yarı beyaz, yarı siyah bir küre, gökyüzündeki Ay'ın evrelerini kusursuz bir şekilde gösteriyordu. Ancak Antikythera Düzeneği üzerindeki gizem tamamen çözülmüş değil. Araştırmacılar, teknolojinin kökenini Korint kolonilerine ve Siraküza’ya dayandırıyor. Bu da bizi tarihin büyük dehalarından Arşimet ve onun okuluna götürüyor. Fakat cihazın üzerindeki imzanın eksikliği, mucidinin kim olduğunu hâlâ sır olarak saklıyor. Denizin derinliklerinden çıkarılan bu hassas mekanizmanın çözülmesi, on yıllar süren bir çaba gerektirdi. 1959 yılında fizikçi Derek de Solla Price, cihazın parçalarını incelemeye alarak ilk adımı attı. Sonrasında Yunan nükleer fizikçi Charalampos Karakalos ile birlikte, cihazın içini röntgen ve gama ışınlarıyla taradılar. Elde edilen sonuçlar, bilim dünyasında şok etkisi yarattı. 27 gizli çark ve muazzam hassasiyetle çalışan dişliler ortaya çıktı. Antikythera Düzeneği’nin etrafındaki gizem, günümüzde daha da büyümekte ve yeni nesil mühendislerin ve fizikçilerin eğitiminde önemli bir araç haline gelmektedir.
