Oregon ve Kaliforniya kıyılarında yapılan bir araştırmada, deniz tabanından alınan 57 kaya örneği incelenirken beklenmedik bir olay yaşandı. Örneklerden ikisi, laboratuvarda kurutulup parçalandığı sırada dışarıdan müdahale olmadan kendiliğinden tutuştu.
Escanaba Çukuru'ndan alınan örnekler
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) tarafından 2022 yılında Pasifik Okyanusu'ndaki Escanaba Çukuru'ndan toplandığı belirtilen kaya örneklerinin büyük çoğunluğunda metal sülfür mineralleri tespit edildi. Uzaktan kumandalı bir su altı aracıyla dört farklı noktadan çıkarılan bu materyaller, laboratuvar ortamında dondurularak kurutuldu ve daha sonra parçalandı.
Markazit mineralinin rolü
Parçalama işlemi sırasında aniden ısınarak tutuşan iki örneğin, sıcaklığın 100 derecenin üzerine çıktığı ve minerallerin tamamen oksitlendiği gözlemlendi. Araştırmacılar, olayın nedenini anlamak için yaptıkları incelemelerde, örneklerin kararsız bir yapıya sahip olan ve küçük kristallerden oluşan markazit minerali açısından zengin olduğunu belirledi. Bu tür minerallerin oksijenle tepkimeye girdiğinde önemli miktarda ısı açığa çıkarabildiği ve belirli koşullar altında malzemenin kendiliğinden tutuşmasına yol açabildiği ifade edildi. Scientific Reports dergisinde yayımlanan bulgulara göre, deniz tabanından çıkarılan bu tür kayaçların madencilik süreçlerinde yangın riski oluşturabileceği uyarısında bulunuldu. Bilim insanları, benzer durumların önlenmesi için çıkarılan materyallerin mineral yapısının önceden analiz edilmesi gerektiğini vurguladı.
