Fiji'nin ikinci büyük adası Vanua Levu'nun kuzeyindeki Culasawani kıyılarında, deniz kabuklarının birikmesiyle oluşan ve yaklaşık 3 bin metrekarelik bir alana yayılan sıra dışı bir ada keşfedildi. Mangrovlarla çevrili bu alanda yapılan incelemelerde, kabukların sadece yüzeyde değil, aynı zamanda 20 ila 40 santimetre kalınlığındaki bir tabaka halinde biriktiği anlaşıldı. Bu tabakanın büyük bir kısmının, insanlar tarafından tüketilen deniz canlılarına ait olduğu belirlendi.
Tarihleme çalışmaları adanın yaşını ortaya koydu
Bilim insanları tarafından adanın çeşitli noktalarından alınan kabuk örnekleri üzerinde yapılan radyokarbon tarihlemesi, kalıntıların büyük çoğunluğunun yaklaşık 1.190 yıl öncesine, yani milattan sonra 760 yılı civarına ait olduğunu gösterdi. Elde edilen örneklerin genel tarih aralığı ise milattan sonra 420 ile 1040 yılları arasına uzanıyor. Kabukların tamamen insanların tükettiği türlerden oluşması ve aynı tabakalarda küçük çömlek parçalarının bulunması, bu birikimin doğal yollarla değil, insan faaliyetleri sonucu oluştuğu ihtimalini güçlendiriyor.
İnsan faaliyetlerinin izleri
Araştırmacılara göre, bölgede yaşamış insanlar denizden topladıkları kabuklu deniz canlılarını burada ayıklayıp temizlemiş olabilir. Yenilebilen kısımlar farklı yerleşim yerlerine götürülürken, geriye kalan kabukların aynı noktaya bırakılmasıyla zamanla bu büyük yığın oluşmuş. Bir diğer olasılık ise, insanların bir dönem doğrudan bu alanın üzerinde ya da hemen yakınında yaşamış olması. Başlangıçta büyük bir dalga veya tsunamiyle oluştuğu düşünülen adanın yapısı, yapılan detaylı incelemeler sonucunda bu doğal afet ihtimalinin zayıf olduğunu ortaya koydu. Kabuk tabakasının sadece mevcut ada sınırlarında yoğunlaşması ve tamamının yenilebilir türlerden gelmesi, bu teoriyi destekliyor. Mevcut mangrovlar ve uzun süreli deniz seviyesi değişimleriyle birlikte, insanların bıraktığı kabukların üst üste birikmesi bu küçük kara parçasını meydana getirmiş olabilir. Bu oluşum, bilimsel literatürde "kabuk atığı adası" (midden island) olarak tanımlanıyor.
