İngiltere'nin doğusunda devam eden devasa demiryolu projesi, tarihi bir dönemin kapılarını araladı. Oxford, Bedford ve Cambridge'ı birbirine bağlayacak olan East West Rail hattındaki arkeolojik kazılar, Roma İmparatorluğu'na başkaldıran 'gaspçı' imparator Carausius'a ait 1740 yıllık son derece nadir bir madeni parayı gün yüzüne çıkardı. Bedfordshire ve Cambridgeshire arasındaki binlerce noktada süren kazılar, adeta toprağın altındaki gizli bir tarihi adeta sayfa sayfa ortaya seriyor.
ASİ İMPARATORUN İZLERİ BULUNDU
Bulunan bu özel sikke, sıradan bir liderin değil, ölüm fermanından kaçarak kendi krallığını kurmuş bir isyankârın hikayesini anlatıyor. MS 280'li yıllarda Roma'nın Manş Denizi donanma komutanı olan Carausius, korsanlardan ele geçirdiği ganimetleri zimmetine geçirmekle suçlanınca dönemin imparatoru tarafından ölüme mahkum edilmişti. İdamdan kurtulmak için Britanya'ya sığınan eski komutan, burada bağımsızlığını ilan ederek kendini Britanya ve Kuzey Galya İmparatoru ilan etti. Kendi adına paralar bastırarak Roma'ya meydan okuyan Carausius'un bu sıra dışı saltanatı, MS 293 yılında kendi finans bakanı tarafından düzenlenen bir suikastla sona erdi.
TARİHİ KAZILAR DEVAM EDİYOR
Rayların döşeneceği güzergah boyunca keşfedilen tek hazine bu asi imparatorun parası değil. Arkeologlar, aynı hat üzerinde ünlü filozof imparator Marcus Aurelius veya Antoninus Pius dönemine ait MS 2. yüzyıldan kalma başka bir Roma sikkesi daha ortaya çıkardı. Ayrıca Roma döneminden de öncesine, Geç Demir Çağı'na uzanan ve MÖ 50 ile MS 50 yılları arasına tarihlenen, deniz kabuğu katkılı çamurla elle şekillendirilmiş yivli bir çömlek de toprak altından çıkarılan değerli parçalar arasında yer alıyor. Arkeoloji ekibinin başındaki isimlerden Joss Piper-Jarrett, iki bin yıldır kimsenin dokunmadığı bir nesneye ilk kez dokunmanın büyüleyici bir duygu olduğunu ve her yeni keşifle burada yaşamış insanların hayatlarına dair parçaları birleştirdiklerini belirtiyor. Proje yetkilileri ise demiryolu inşaatını ilerletirken tarihi mirasa zarar vermemek adına nokta atışı kazılar yaptıklarını, böylece hem doğayı hem de geçmişi koruyarak sorumlu bir çalışma yürüttüklerini vurguluyor. Kazılar tamamlandığında, topraktan çıkarılan tüm bu kadim eserler temizlenip analiz edildikten sonra resmi arkeoloji arşivine kazandırılacak.
