Danıştay’dan Akbelen Kararı: Acele Kamulaştırmaya Fren

Muğla'nın Milas ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve Akbelen Ormanı çevresindeki zeytinlik alanları kapsayan acele kamulaştırma kararına ilişkin davada Danıştay Altıncı Dairesi dikkat çeken bir karara imza attı.

Danıştay, Yeniköy ve Kemerköy Termik Santrallerine kömür sağlayan linyit sahası için alınan acele kamulaştırma kararının, davacıya ait taşınmazlar yönünden yürütmesini durdurdu.

Cumhurbaşkanlığı’nın 9 Ocak 2026 tarihli kararıyla, Muğla’nın Milas ilçesinde bulunan S:86541 sayılı linyit işletme ruhsat sahasında yer alan bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına karar verilmişti. Dava, taşınmaz sahibi Aylin Savacı Armador tarafından açıldı.

Davacılar, bölgede çok sayıda zeytin ağacının yok olacağı, yaşam ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği, acele kamulaştırma şartlarının oluşmadığı ve kamu yararı yerine şirket yararının gözetildiği gerekçeleriyle işlemin iptalini istedi.

Davalı idareler ile müdahil şirket ise, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerinin Türkiye’nin elektrik üretiminde stratejik öneme sahip olduğunu, enerji arz güvenliği açısından yerli kömür üretiminin zorunlu hale geldiğini savundu.

Dosyayı inceleyen Danıştay Altıncı Dairesi, kamulaştırma ihtiyacının bulunabileceğini ancak “acele kamulaştırma” için gerekli olağanüstü şartların somut biçimde ortaya konulamadığını belirtti. Kararda, olağan kamulaştırma gerekçelerinin tek başına acele kamulaştırma için yeterli sayılamayacağı vurgulandı.

Mahkeme, acelelik halinin hukuken ispatlanamadığı gerekçesiyle dava konusu Cumhurbaşkanlığı kararının davacı taşınmazları yönünden yürütmesini durdurdu. Kararın oybirliğiyle alındığı ve itiraz yolunun kapalı olduğu bildirildi.

Karara ilişkin değerlendirmede bulunan Remzi Kazmaz, kararın yalnızca Akbelen için değil, Türkiye genelindeki acele kamulaştırma uygulamaları açısından emsal niteliği taşıdığını söyledi.

Kazmaz açıklamasında, “Danıştay çok net biçimde, ekonomik gerekçelerin tek başına acele kamulaştırma sebebi olamayacağını ortaya koymuştur. Kamu yararı yalnızca şirketlerin üretim hedefleriyle açıklanamaz. Zeytinlikler, yaşam alanları, çevre hakkı ve köylünün geleceği de kamu yararının asli unsurudur” ifadelerini kullandı.

Acele kamulaştırmanın istisnai bir yöntem olduğuna dikkat çeken Kazmaz, “Danıştay’ın verdiği mesaj nettir: Acelelik yoksa acele kamulaştırma da yoktur. Bu karar, hukuk devletinin ve yargı denetiminin hâlâ işlediğini göstermesi bakımından son derece önemlidir” dedi.

Kazmaz ayrıca, kararın zeytinliklerin, ormanların ve kırsal yaşam alanlarının korunmasına yönelik hukuk mücadeleleri açısından önemli bir dayanak oluşturduğunu belirterek, “Akbelen yalnızca bir köy değil; Türkiye’nin hukuk, çevre ve demokrasi sınavıdır” değerlendirmesinde bulundu.