Denizli’nin Çal ilçesindeki Dağmarmara Mahallesi’nin eski yerleşim alanını kültür, sanat ve turizm merkezi haline getirmek için yaklaşık iki yıllık çalışmanın ardından proje hazırlandı. Dağmarmara Yaşayan Anadolu Kültür ve Sanat Köyü Projesi, tarihi yapıların korunmasını ve geleneksel Anadolu sanatlarının yaşatılmasını amaçlıyor. Proje, Kutluk Geçmişten Geleceğe Dağmarmara Kültür Sanat ve Eğitim Derneği ile Dağmarmara Muhtarlığı iş birliğinde geliştirildi. Ebru sanatçısı ve grafik tasarımcı Zehra Öykü Elmasdaş ile Mimar Hasibe Feza’nın hazırladığı çalışmayı Dağmarmara Mahalle Muhtarı Hüseyin Ünal da destekliyor.
Taş evler korunacak, sanat atölyeleri kurulacak
Tarihi taş evlerin özgün mimari özelliklerine uygun biçimde onarılması ve kullanılabilir yapıların yeniden işlevlendirilmesi planlanıyor. Eğimli araziye uyum sağlayan, bir evin çatısının diğerinin terası olarak kullanıldığı yerleşim düzeninin korunması; yeni yapılaşmanın mevcut parsellerle sınırlı tutulması ve kat yükseklikleriyle geleneksel cephe özelliklerinin gözetilmesi öngörülüyor. Evlerin bir bölümü konaklama alanı, diğerleri sanatçıların yaşayıp üretim yapabileceği atölyeli evler olarak düzenlenecek. Ebru, hat, minyatür, çini, dokuma, ahşap işçiliği, deri işlemeciliği ve diğer geleneksel el sanatlarının köyde yaşatılması hedefleniyor. Sanatçı ve zanaatkârların ziyaretçilere eserlerini sunması, ustaların bilgi ve deneyimlerini genç çıraklara aktarması planlanıyor. Yöresel yemekler, kıyafetler, müzikler ve kültürel etkinliklerin yanı sıra eski ilkokul, cami ve lojmanın da kültürel ve eğitsel amaçlarla değerlendirilmesi gündemde.
Pamukkale’den Çal’a turizm güzergâhı
Proje kapsamında Pamukkale, Gözler, Dağmarmara, Çal Bağ Yolu ve Kaklık Mağarası’nı birleştiren kültür ve doğa turizmi güzergâhı oluşturulması düşünülüyor. Dağ manzarası, doğal su kaynakları, tarıma elverişli iklim ve yürüyüş yollarının yanı sıra kamp alanları, doğa yürüyüşü parkurları, bisiklet rotaları ve fotoğrafçılık etkinlikleri için uygun alanların değerlendirilmesi hedefleniyor. Menderes yürüyüş yolunun bakım ve işaretlemelerle iyileştirilmesi de öneriler arasında. Yerleşimin altyapısında temiz su, kanalizasyon, arıtma ve yangın güvenliği düzenlemeleri yapılması; köy içindeki yaklaşık 3 kilometrelik yolun doğal dokuya uygun malzemelerle yenilenmesi planlanıyor. Otoparklar, dinlenme noktaları, çeşmeler ve ortak kullanım alanlarının oluşturulması, ayrıca Denizli, Pamukkale, Gözler, Dağmarmara, Çal ve Kaklık arasında düzenli toplu taşıma sağlanması da proje önerilerinden. Çalışmanın, mevcut sakinlerin yerlerinden edilmeden yaşam koşullarının iyileştirilmesini ve mülkiyet haklarının korunmasını esas aldığı belirtildi. Yeni iş olanakları oluşturulması, gençlerin kültürel üretime katılması ve tarımsal faaliyetlerin azaldığı dönemlerde yöre halkına alternatif gelir sağlanması hedefleniyor. Geleneksel sanat ustalarının köye yerleşmesi ve kültürel mirasın yeni kuşaklara aktarılması için destek programları geliştirilmesi de planlanıyor.
Proje kurumlara sunulacak
Projenin destek ve iş birliği amacıyla Çal Kaymakamlığı, Çal Belediyesi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Denizli Büyükşehir Belediyesi’ne sunulması öngörülüyor. Restorasyon, altyapı, ulaşım ve kültürel faaliyetlerin aşamalı yürütülmesi için kamu kurumlarının yanı sıra özel sektör temsilcileri ve sanat kuruluşlarıyla da iş birliği hedefleniyor.
