Cumhuriyet altını: Türkiyenin 100 yıllık güvenilir mirası

Türkiyede 100 yılı aşkın bir süredir varlığını sürdüren cumhuriyet altını, hem birikim aracı hem de özel günlerin vazgeçilmez takı tercihi olarak önemini koruyor.

CUMHURİYET ALTINININ DOĞUŞU VE TARİHSEL GELİŞİMİ

29 Ekim 1923te Cumhuriyetin ilan edilmesiyle birlikte, geleneksel sikke basım yöntemleri değişti ve Cumhuriyet dönemi altın sikkelerinin (meskük) üretimi için mevzuat çalışmaları başlatıldı. İlk altın sikke basımı, 1925 yılında dönemin maliye vekili Abdülhalik Rendanın da katıldığı bir törenle Topkapı Sarayı avlusundaki Darphanede gerçekleştirildi. Bu ilk 5 liralık altın sikke, bizzat Atatürke sunulmak üzere Rendaya teslim edildi. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuna özel olarak Ekim 1925te basılan ilk cumhuriyet beş liralık altın, bugünkü standartlarına 1951 yılında kavuştu. İlk ziynet altın ise 1927de basıldı. Atatürk resimli ilk meskükler 1944te, ziynetler ise 1938de üretildi.

DARPHANE GÜVENCESİ VE CUMHURİYET ALTINININ STANDARTLARI

Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü Faruk Gözübüyük, cumhuriyet altınının ilk kez Ekim 1925te Darphanenin Topkapıdaki binasında basıldığını ve bugünkü standartlarına 1951de ulaştığını belirtti. Gözübüyük, 1951 tarihli TBMM kararı uyarınca Darphane tarafından üretilen cumhuriyet altınlarının, 24 ayar külçe altının hassas ve güvenlikli işlemlerden geçirilerek 22 ayar olarak sikke ve ziynet gruplarında, 10 farklı çap ve ağırlıkta üretildiğini açıkladı. Üzerinde Atatürk kabartması bulunan meskük altınlar "Ata lira" olarak da anılıyor.

CUMHURİYET ALTINININ FARKLI TİPLERİ VE PİYASA TALEPLERİ

İnceltilmiş şekilde basılan ziynet altınlar genellikle takı olarak tercih edilirken, cumhuriyet sikke altınlarının bir yüzünde Türkiye Cumhuriyeti ibaresi, kuruluş tarihi 1923 ve basılış yılı, diğer yüzünde ise Hakimiyet Milletindir, Atatürk resmi ve Ankara ibaresi bulunuyor. Ziynet altınlarının ise kenarları eğik tırtıllı olup, bir yüzünde Türkiye Cumhuriyeti ibaresi ve basıldığı tarih, diğer yüzünde Atatürkün resmi ve süslemeler yer alıyor. Gözübüyük, Darphanenin 1738 sayılı TBMM Kararı ve 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile sadece Darphane tarafından üretilen cumhuriyet altınlarının standartlarını belirlediğini vurguladı. Piyasa talebine göre Meskük 100, Ziynet 100 ve Ziynet 25 en çok tercih edilen gruplar arasında bulunuyor. Üretim kapasitesini artırmaya yönelik Kartal Altın Üretim Hattının test çalışmaları devam ederken, S1 altın sertifikası gibi altına dayalı diğer enstrümanlar da piyasaya sunuluyor.