DÜNYA
Yayınlanma : 28 Nisan 2026 20:12

Çölün Ortasındaki Dev 'Göz'ün Gizemi Çözüldü: Meteor Değil, Jeolojik Bir Harika

Çölün Ortasındaki Dev 'Göz'ün Gizemi Çözüldü: Meteor Değil, Jeolojik Bir Harika
Moritanya'daki Richat Yapısı'nın meteor çarpmasıyla değil, jeolojik yükselme ve erozyonla oluştuğu NASA tarafından doğrulandı. Sahra tozlarının ise Amazon ve Amerika kıtalarına ulaşarak ekosistemlere önemli katkılar sağladığı belirlendi.

NASA'nın Dünya Gözlemevi, Moritanya'nın çöl ortasında yer alan ve bir zamanlar meteor çarpmasıyla oluştuğu sanılan devasa Richat Yapısı'nın sırrını aydınlattı. Yaklaşık 40 kilometreyi aşan çapıyla uzaydan bile görülebilen bu dikkat çekici oluşumun, aslında jeolojik bir yükselme ve ardından gelen erozyon süreçlerinin bir sonucu olduğu kesin olarak ortaya kondu.

teknik yapı

METEOR KRATERİ YANILGISI: JEOLOJİK KUBBE GERÇEĞİ

Yapılan detaylı jeolojik incelemeler, Richat Yapısı'nın merkezinde en eski kayaçların bulunduğunu, kenarlarda ise daha genç katmanların halka şeklinde dizildiğini gösterdi. Bilim insanları, bu katmanlı yapının tipik bir meteor kraterinde görülmediğini vurgulayarak, bölgenin geçmişte yükselmiş bir jeolojik kubbe olduğunu belirtti. Bu kubbenin zamanla açığa çıkması ve farklılaşmış erozyona uğraması sonucunda, sağlam katmanların dairesel sırtlar halinde kalarak günümüzdeki o meşhur "göz" görünümünü aldığı saptandı.

SAHRA TOZLARININ KÜRESEL ETKİSİ: AMAZON'DAN AMERİKA'YA UZANAN BİR KÖPRÜ

NASA'nın aynı araştırmaları, Sahra Çölü'nden her yıl ortalama 182 milyon ton tozun atmosfere taşındığını belgeledi. Bu devasa toz kütlesinin yaklaşık 27,7 milyon tonluk bir kısmının Amazon Havzası'na ulaştığı ve buradaki orman gelişimini destekleyen yıllık 22 bin ton fosfor sağladığı tespit edildi. Ayrıca, bu toz birikiminin okyanusların verimliliğiyle de doğrudan bir ilişkisi olduğu, küresel deniz ürünleri ihracatının önemli bir bölümüne mineral desteği sağladığı kaydedildi. İlkbahar sonundan sonbahar başına kadar oluşan ve "Sahra Hava Tabakası" olarak adlandırılan bu çok kuru ve tozlu hava kütlesinin, binlerce kilometre yol kat ederek Amerika Birleşik Devletleri'ne kadar ulaştığı ve oralarda puslu gökyüzü ile tropikal siklon gelişiminde değişimlere neden olduğu bildirildi. Bilim insanları, tozun yerel solunum problemlerine yol açabilmesine rağmen, uzun mesafelerde ekosistemler için hayati bir besin kaynağı taşıdığını vurguladı.