Çin Halk Cumhuriyeti, Tibet Platosu'nda Yarlung Tsangpo Nehri üzerine, 'Medog' adını verdiği ve 60 gigawatt (GW) kapasiteli devasa bir hidroelektrik santralinin (HES) inşasına resmen başladı. 2033 yılında tamamlanması hedeflenen bu proje, yıllık 300 milyar kilovat-saat (kWh) elektrik üretimiyle küresel ölçekte dikkatleri üzerine çekiyor. Projenin büyüklüğü, uluslararası ilişkiler, çevre ve bilim camiası tarafından yakından izleniyor.
Komşu Ülkeler Endişeli
Yarlung Tsangpo Nehri, Çin topraklarından çıktıktan sonra Hindistan'da Brahmaputra adıyla akışına devam ediyor ve nihayetinde Bangladeş'e ulaşıyor. Tarım, içme suyu ve enerji ihtiyaçları için bu nehre bağımlı olan Hindistan ve Bangladeş, nehir üzerindeki su akış kontrolünün tamamen Çin'in eline geçmesinden ve olası debi değişikliklerinin bölgesel su kaynakları üzerindeki olumsuz etkilerinden derin endişe duyuyor.
Çevresel ve Bilimsel Etkiler Mercek Altında
Proje alanı, yüksek sismik aktivite ve heyelan riski taşıyan Tibet Platosu'nda yer alıyor. Çevre aktivistleri ve bilim insanları, bu devasa inşaatın bölgedeki nadir canlı türlerinin yaşam alanlarını, hassas ekosistemleri ve antik Budist yapılar gibi kültürel miras alanlarını tehdit edebileceği uyarısında bulunuyor. Daha önce Çin'in 22,5 GW'lık Üç Boğaz Barajı'nın milyarlarca tonluk su rezervinin Dünya'nın dönüş hızını mikrosaniye düzeyinde etkilediği ve eksen konumunu yaklaşık 2 santimetre kaydırdığına dair araştırmalar bulunuyor. Medog HES'in çok daha büyük bir kapasiteye sahip olması, gezegenin dönüşü üzerindeki etkisine dair kamuoyuna açık bilimsel hesaplamaların yetersizliği konusunda soru işaretleri doğuruyor. Uzmanlar, bu tür yapıların gün süresi üzerindeki etkilerinin genellikle mikrosaniyenin kesirleri düzeyinde kaldığını belirtiyor. Öte yandan, Çin'in güneş enerjisi alanındaki yatırımları da devam ediyor; ülke, yoğunlaştırılmış güneş enerjisi teknolojisini fotovoltaik panellerle birleştiren dünyanın en büyük hibrit güneş santralini de faaliyete geçirdi.
